خانواده پژوهی

خانواده پژوهی

نقش تعدیل‌گری ظرفیت تأملی مادر در رابطه بین خلق‌وخوی کودک با کیفیت رابطة مادرـ کودک

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 گروه روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی
2 گروه روانشناسی، دانشگاه شهیدبهشتی
چکیده
هدف این مطالعه تعیین رابطة خلق‌وخوی کودک با کیفیت رابطة مادر ـ کودک و مشخص ساختن نقش تعدیل‌گرانة ظرفیت تأملی مادر در رابطة بین این دو متغیر بود. نمونة آماری شامل 270 مادر بود که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به سه پرسش‌نامة مزاج کودکی میانه، ظرفیت تأملی والدین و مقیاس رابطة کودک ـ مادر پاسخ دادند.  برای تحلیل داده‌ها از ضریب هم‌بستگی پیرسون و رگرسیون استفاده شد. تحلیل یافته‌ها‌ نشان داد که به‌جز مؤلفة حواس‌پرتی، بقیة مؤلفه‌های خلق‌وخوی کودک رابطة معناداری با کیفیت رابطة مادر ـ کودک داشتند. همچنین هر سه مؤلفة ظرفیت تأملی مادر شامل پیش‌ذهنی‌سازی، اطمینان به وضعیت ذهنی و علاقه و کنجکاوی به حالات ذهنی، ارتباط معناداری با کیفیت رابطة مادر ـ کودک داشتند. نتایج تحلیل رگرسیون برای بررسی فرضیة تعدیلگری ظرفیت تأملی مادر نشان داد که پیش‌ذهنی‌سازی مادر تعدیلگر معنادار رابطة سطح فعالیت کودک، پیش‌بینی‌پذیری و ثبات فراخنای توجه با کیفیت رابطة مادر ـ کودک بود. همچنین علاقه و کنجکاوی به حالات ذهنی در مادر نیز به طور معناداری تعدیل‌کنندة رابطة پیش‌بینی‌پذیری و ثبات فراخنای توجه با کیفیت رابطة مادر ـ کودک بود. در بقیة موارد، تعدیلگری مؤلفه‌های ظرفیت تأملی مادر در ارتباط مؤلفه‌های خلق‌و‌خوی کودک با کیفیت رابطة مادر-کودک تأیید نشد.
 
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Moderating Role of Mother's Reflective Functioning in the Relationship Between Child's Temperament and Quality of Mother-Child Relationship

نویسندگان English

zeinab zamanpour 1
shahla Pakdaman 2
saeid ghanbari 2
Pegah Nejat 2
1 shahid beheshti University
2 Associate Professor of Educational and Developmental Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Shahid Beheshti University
چکیده English

The aim of this study is to determine the relationship between child temperament and the quality of mother-child relation-ship and to determine the moderating role of the mother's reflective functioning in the relationship between these two vari-ables. The statistical sample consisted of 270 mothers who were obtained by convenie-nce sampling method and answered three questionnaires of middle childhood temp-erament, parental reflective functioning and child-mother relationship scale. Pear-son correlation coefficient and regression were used to analyze the data. The ana-lysis showed that with the exception of the component of distractibility, all other components of the child's temperament and all three components of mother's refl-ective functioning had a significant relat-ionship with the quality of mother-child relationship. The results of regression ana-lysis to examine the moderation hypoth-esis of mother's reflective functioning showed that mother's prementalizing mod-es was a significant moderator of the rela-tionship between child level activity, rhy-thmicity and attention span and per-sistence with the quality of mother-child relationship. interest and curiosity in men-tal states also significantly modified the relationship between rhythmicity and attention span and persistence with the quality of mother-child relationship.
 

کلیدواژه‌ها English

child temperament
mother's reflective functioning
quality of mother-child relationship
ابارشی، ز.، طهماسیان، ک.، مظاهری، م. ع. و پناغی، ل. (1388). تأثیر آموزش برنامه «ارتقای رشد روانی‌اجتماعی کودک از طریق بهبود تعامل مادر ـ کودک» بر خوداثرمندی والدگری و رابطه مادر و کودک زیر سه سال. پژوهش در سلامت روان‌شناختی، ۳(۳)، 58-49.
برک، ل. (2007). روان‌شناسی رشد. ترجمه یحیی سیدمحمدی، تهران: ارسباران.
خداپناهی، م.، قنبری، س.، نادعلی، ح. و سیدموسوی، پ. (1391). کیفیت روابط مادر ـ کودک و نشانگان اضطرابی در کودکان پیش‌بستانی. روان‌شناسی تحولی: روان‌شناسان ایرانی، 9(33)، 13-5.
چراغی، م. (1397). تحلیل روان‌شناختی رابطه والد ـ فرزندی در ضرب‌المثل‌های ایرانی: یک پژوهش کیفی. فصلنامه خانواده‌پژوهی، 14(3)، 410-383.
گودرزی، ز. (1398). نقش واسطهای تنظیم هیجانی در رابطه ظرفیت تأملی مادران و مشکلات درونی‌سازی‌شده و برونی‌سازی‌شده. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه شهید بهشتی.
موسوی، و. و بهرامی احسان، ه. (1399). مطالعه مقدماتی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسش‌نامه ظرفیت تأملی والدینی بر روی یک نمونه ایرانی. فصلنامه پژوهش‌های کاربردی روان‌شناختی، ۱۱(۳)، 68-55.
یزدخواستی، ف.، جواهری، ر. و عریضی، ح. (1389). هنجاریابی پرسش‌نامة مزاج کودکی میانه (MCTQ) و بررسی رابطة آن با عوامل دموگرافیک در فرهنگ ایرانی. مجله دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، 13(4)، 93-81.‌