دوره 7, شماره 1/1

ویژه نامه 1390

فهرست مطالب

علمی - پژوهشی

هدف از پژوهش حاضر بررسي رابطه­ شاخص­ هاي تفسيري ترسيم شده در آزمون ترسيم خانواده­ كودكان مي­ باشد. آزمودني­ ها شامل 57 كودك (18 پسر و 39 دختر) 5/4 الي 8 سال بودند كه به صورت در دسترس انتخاب و آزمون ترسيم خانواده روي آن­ها اجرا شد. سپس شاخص ­هاي تفسيري در آزمون ترسيم خانواده به منظور بررسي روابط بين آن­ها، استخراج و در ترسيمات آزمودني ­ها نمره گذاري شد. نتايج تحليل داده­ ها با استفاده از تحليل همبستگي نشان داد كه بين شاخص­ هاي اديپ پنهان با ارزنده­ سازي خود، ارزنده ­سازي مادر با ارزنده ­سازي ديگران و ترسيم خانواده واقعي و حذف خود، واكنش پرخاشگرانه با حذف خود، واكنش افسرده ­وار با حذف خود، حذف والدين با حذف خود، همبستگي معناداري وجود دارد. تفاوت ­های جنسیتی در نا­ارزنده ­سازی مادر و استفاده از رنگ معنا­دار نبودند، لیکن این تفاوت ­ها در رسم خانواده واقعي و ترسيم تفاوت­ هاي جنسيتي معنا­دار بودند. نتایج به دست آمده با استفاده از یافته ­های پژوهش­ های پیشین و نظريه­ های روان­ تحلیلی تبیین گردید.

ياسمن بانكي, مائده ابوطالبي
PDF

پژوهش حاضر تأثیر هنرهای دیداری بر آموزش راهبردهای رویارویی به کودکان آزاردیده دارای علائم مرضی (جسمی، روان­شناختی) بررسی کرد. نمونه مورد بررسی شامل 7 کودک آزاردیده ساکن در يكي از مراكز نگهداري شبانه­ روزي وابسته به بهزيستي بودند که به صورت نمونه در دسترس انتخاب شدند. در مطالعه فوق که از نوع نیمه آزمایشی است جهت جمع ­آوری داده­ های پـژوهش از سياهـه راهبردهـاي رويارويي كودكان (CCSC) و پرسشنامه علائم مرضی کودکان (CSI-4) استفاده شده است. با توجه به این­که در این مطالعه هدف اصلی تأثیر هنرهاي ديداري بر آموزش راهبردهاي رويارويي به كودكان آزارديده بود، نتایج نشان دادند که كاربرد هنرهاي ديداري بر آموزش راهبردهاي رويارويي به كودكان آزارديده مؤثر است.

فرحناز نژادی پیله رود, حسن عشایری, مهناز استکی
PDF
این پـژوهش به منظور مقـایسه اثـربخشی قصه­ درمانگری کودکان، آموزش رفتاری والدین و روش تألیفی آموزش رفتاری والدین توأم با قصه درمانگری، بر کاهش مشکلات بـرونی­ سـازی شـده انـجـام گـرفته است. فـهـرست رفتـاری کـودکــان (CBCL) در یک نمونه 352 نفری از مادران دانش ­آموزان پسر مقطع ابتدایی شهرستان رشت اجرا شد. 36 نفر از کودکانی که بالاترین نمره ­ها را در مقیاس برونی­ سازی شده  فهرست رفتاری کودکان دریافت کرده بودند، به تصادف در سه گروه قصه­ درمانگری، آموزش رفتاری والدین و روش تألیفی جایگزین شدند. مداخلات طی چهار هفته انجام شد. داده­ های کمی با استفاده از آزمون تحلیل واریانس یکراهه، آزمون تعقیبی (شفه) و آزمون t برای گروه­ های همبسته تحلیل شد. بین نتایج گروه­ های قصه­ درمانگری، آموزش رفتاری والدین و روش تألیفی، تفاوت، معنادار بود. کودکانی که در جلسات قصه­ درمانگری شرکت کرده بودند، کمترین کاهش را در مشکلات برونی­ سازی شده نشان دادند و اثر افزودن قصه­ درمانگری به آموزش رفتاری والدین مورد تأیید قرار گرفت. هر دو روش آموزش رفتاری والدین و مداخله تألیفی، اثربخش بودند لیکن تغییر معناداری در اندازه ­های مربوط به گروه قصه درمانگری مشاهده نگردید. یافته­ های این پژوهش واجد کاربردهای بالینی در قلمرو پیشگیری و درمان مشکلات برونی­ سازی شده کودکان است. 
اشکان ناصح, ندا محمودی
PDF

هدف پژوهش حاضر تعيين رابطه بين افسردگي نوجوانان با نشانه‌هاي متناظر آن در آزمون ترسيم درخت به منظور استفاده از آن به عنوان ابزار رديابي مقدماتي اين اختلال است. 200 دانش‌آموز از  مدرسه راهنمايي و دبيرستان شهر تهران، كه در محدوده سني 14 تا 17 سال بودند، از طريق روش نمونه‌گيري چند مرحله‌اي انتخاب شدند، آزمون افسردگي بك و آزمون ترسيم درخت اجرا شـد. نقاشي‌هاي بدست آمده از لحاظ وجود و فقدان شاخص‌هاي آزمون ترسيم درخت ارزيابي و آزمون خي‌دو براي تحليل داده‌ها انجام شد. نتايج پژوهش نشان داد كه نشانه‌هاي افسردگي آزمون ترسيم درخت چون: ترسيم قاعده پهن، آسيب‌ديدگي تنه درخت، شاخسار بسته، برگ‌هاي در‌ حال ريختن، استفاده از رنگ‌هاي تيره و ترسيم درختان خشك و بي‌برگ و هم­چنين نشانه‌هاي معادل‌هاي افسردگي چون: سياه كردن كمربندي، سايه زدن چوب‌كبريتي، رسم ريشه، كشيدن برگ‌هاي ريز و ظريف و ترسيم شاخه‌هاي سخت و تيز با ميزان افسردگي آزمودني‌ها رابطه دارد.

فاطمه نيكزاد يادگار, شهلا پاكدامن, علي عسگري
PDF
هـدف پـژوهش حـاضـر بـررسـی اثـربخشی روان­ نمایشگری بر افزایش عزت­ نفس و بخشودگی دختران نوجوان دارای والدین طلاق گرفته بود. این پژوهش یک مطالعه­ با پیش ­آزمون، پس ­آزمون و آزمون پیگیری با گروه آزمایش و کنترل بود. جامعه آماری این تحقیق متشکل از کلیه نوجوانان دختر سنین 14 تا 17 سال است که والدین­شان طلاق گرفته و تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی استان تهران قرار دارند.   تعداد 24 نفر از این نوجوانان با روش نمونه­ گیری در دسترس انتخاب و به­صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. آزمون بخشودگی موگر و عزت­ نفس الیس­ پوپ به عنوان پیش­ آزمون برای هر دوگروه اجرا شد. برای گروه آزمایش، مداخله روان­ نمایشگری به مدت 10 جلسه­ حداکثر 2 ساعته، هفته­ ای دو مرتبه انجام شد و گروهکنترل در این مدت هیچ مداخله­ ای دریافت ننمود. بعد از اتمام جلسات، و یک ماه پس از آن، هر دو آزمون مجدداً برای هر دو گروه اجرا شد. برای تجزیه و تحلیل داده­ ها از تحلیل واریانس با اندازه های مکرر استفاده شد. نتایج نشان دادند که کاربرد روش روان­ نمایشگری باعث افزایش نمرات عزت­ نفس کلی و بخشودگی، و خرده­مقیاس ­های عزت­ نفس خانوادگی، اجتماعی، جسمانی و عمومی شده و تأثیریبر عزت­ نفس تحصیلی نداشت. 
زهرا گرجی, علی زاده محمدی, لادن منصور, ابوالقاسم خوش کنش
PDF

هـدف پـژوهش حـاضر بـررسـی اثـربخشـی روان­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­ نمایشگری بر خودگردانی هیجانی و سلامت روان­ دختران دوره راهنمایی شهرستان کرج است. گروه نمونه از طریق نمونه­ گیری خوشه ­­ای­ و از بین کلیه دانش ­آموزان سوم راهنمایی این شهرستان انتخاب شدند. از این تعداد، 20 نفر شرایط لازم (شامل نمره برش مورد نظر در پرسشنامه‌های تحقیق) را برای ورود به پژوهش احراز کردند که به طور تصادفی در دو گروه (ده نفره) آزمایش و گواه جایگزین شدند.  این دانش­­ آموزان به ­وسیله پرسشنامه خودگردانی هیجانی (برگرفته­ از آزمون هوش هیجانی شات) و آزمون سلامت عمومی (GHQ-28) در مرحله پیش­ آزمون و پس ­آزمون مورد ارزیابی قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ١۰ جلسه یک و نیم ­ساعته که هفته‌­ای ٢ بار تشکیل می ­شد به ­طور گروهی­ تحت شیوه روان­ نمایشگری قرار داده شد و گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکرد. داده­­­های حاصل از پرسشنامه ­های پژوهش با استفاده از آزمون کوواریانس مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان دادند که روان نمایشگری در افزایش خودگردانی هیجانی و کاهش اضطراب دانش­ آموزان مؤثر بود. اما در اين پژوهش تأثيري بـر سلامت­ روان کلی شرکت­ کنندگان نداشت­.

عاطفه کيانی نژاد, مهدی زارع, فريبرز باقری
PDF

هدف پژوهش حاضر بررسي تأثير آموزش سفالگري در کاهش نارسايي توجه نوجوانان کم‎‎توان ذهني است. در ايـن پـژوهش از طرح آزمـايشي پيش ­آزمون ـ پس‎آزمون با گروه کنترل و انتساب تصادفي استفاده شده است. به این منظور 80 نفر از دانش‎آموزان پسر کم‎توان ذهني آموزش‎پذير بين سنين 10 الي 16 سال که مشکلات نارسايي توجه داشتند، به روش نمونه‎گيري خوشه‎اي انتخاب شدند. برای جمع ­آوری اطلاعات از آزمون هوش کودکان وکسلر و پرسشنامه ارزشيابي نارسايي در توجه استفاده شد. براي سنجيدن اثر مداخله و تعامل آن با سن آزمودني‎ها روش آماري تحليل کوواريانس به کار رفت. با توجه به اين­که اثر آموزش، معنادار بود، ملاحظـه شد کـه در سطح خطاي کمتر از يک‎صدم (01/0>p) مي‎توان قضاوت کرد که آموزش سفالگري در کاهش مشکلات توجه نوجوانان کم‎توان ذهني تأثير معنا‎دار داشته است.

باقر غباري بناب, احمد به‎پژوه, مريم محمدي
PDF

هدف از انجام این پژوهش تعیین ارتباط میان برخی عوامل فردی، خانوادگی و هویت با علاقه به گونه­ های فیلم است. نمونه این پژوهش که به روش در دسترس گردآوری شده شامل 219 نفر از دانشجویان شهید بهشتی هستند که از آن­ ها خواسته شد به سؤالات دو پرسشنامه حالات هویت بنیون و آدامز و علاقه به گونه­ های مختلف فیلم پاسخ دهند.نتایج به دست آمده با استفاده از روش­های آماری همبستگی، تحلیل واریانس چند متغیره و آزمون t مستقل حاکی از وجود رابطه معنادار میان سبک­های هویتی موفق، زودرس سردرگم، عوامل فردی، خانوادگی، جنس، تحصیلات پدر و مادر و محل زندگی با علاقه به گونه­ های مشخصی از فیلم است.

سیده مریم فخرحسینی, سیده رقیه هاشمی, محمدرضا حسن زاده توکلی
PDF