دوره 8, شماره 1

بهار1391

فهرست مطالب

علمی - پژوهشی

پژوهش حاضر به‌منظور مقایسه اثربخشي شيوه-های درماني ريتالين، نروفيدبک و آموزش مديريت والدين بر بهبود اختلال كمبود توجه/بيش فعالي و شاخص‌های تنیدگی والدیني انجام شده است. این پژوهش بر حسب هدف و مداخلات‌، از نوع پژوهش‌ شبه‌تجربي با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون سه گروهی بدون کنترل می‌باشد. جامعه آماري پژوهش، شامل کودکان مبتلا به اختلال بيش‌فعالي/نقص توجه (ADHD) ساکن شهر تهران مي‌باشند. از بین مراجعه‌کنندگان به کلینیک تخصصي روان‌پزشکي کودک، سی کودک مبتلا به‌صورت تصادفی به‌عنوان نمونه انتخاب و بر اساس اهداف پژوهش در سه گروه درمان ريتالين، درمان نروفيدبک و کودکاني که والدین آن‌ها تحت آموزش مديريت والدینی قرار گرفتند گماشته شدند؛ قبل و بعد از ارائه درمان توسط مقیاس درجه‌بندی کانرز (فرم 48 سؤالی والدین، CPRS-48) و شاخص تنيدگي والديني(PSI) مورد ارزیابی و اطلاعات به‌دست آمده به‌وسیله آمار استنباطی و روش MANCOVA تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که بین اثربخشي سه روش ریتالین، آموزش والدین و نروفیدبک تنها در دو مقیاس توجه و تمرکز و شاخص بیش‌فعالی آزمون کانرز کودکان ADHD تفاوت معنادار مشاهده گرديد، به‌نحوي كه درمان ريتالين اثربخش‌تر از آموزش مديريت والدين بود و بین اثربخشي سه روش ریتالین، آموزش والدین و نروفیدبک در شاخص‌ تكانش‌گري تفاوت معناداري مشاهده نگرديد. هم‌چنين در خصوص اثربخشي سه شیوه درمانی بر بهبود شاخص تقویت‌گری و دلبستگی والدگری، آموزش مدیریت والدین و ريتالين نسبت به نروفیدبک اثربخشي بيشتري در شاخص تقویت‌گری داشتند و تفاوت معناداري بين اثربخشي سه گروه در شاخص دلبستگی والدگری مشاهده نگرديد.
محسن جديدي, محمدمهدی شمسایی, محمدمهدی مظاهری, كتايون خوشابي, نورعلی فرخي
PDF
پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه بین جدایی روان‌شناختی و سبک‌های هویتی دانشجویان انجام گرفت. در مطالعه مقطعی حاضر، 204 دانشجوی کارشناسی ترم اول دانشگاه تبریز با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شده و پرسشنامه‌های سبک هویتی برزونسکی و جدایی روان‌شناختی هافمن را تکمیل کردند. برای ارزیابی روابط بین مقیاس‌های فرعی سبک-های هویتی و خرده‌مقیاس‌های جدایی روان-شناختی (استقلال نگرشی، هیجانی، تعارضی و کنشی) از تحلیل همبستگی کانونیک بهره گرفته شد.نتایج تحلیل نشان دادند که ابعاد استقلال هیجانی، نگرشی و کنشی در بین دانشجویان دختر و پسر به طور معنا‌داری متفاوت بوده و این تفاوت‌ها به سود پسران می‌باشد. هم‌چنین در بین دختران، استقلال نگرشی از پدر و استقلال هیجانی از مادر و در بین پسران استقلال کنشی از مادر مهم‌ترین پیش‌بینی کننده‌های سبک هویت اطلاعاتی بودند. مؤلفه‌های استقلال نگرشی و کنشی از پدر نقش پیش‌بینی کننده منفی در سبک هویتی هنجاری دانشجویان دختر و استقلال نگرشی از مادر و هیجانی از پدر، سبک هویتی هنجاری دانشجویان پسر را به صورت منفی پیش‌بینی کردند. علاوه بر این، استقلال هیجانی و تعارضی از مادر می‌تواند سبك هويت اجتنابي را در دانشجویان دختر تبیین نماید. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به عنوان مقدمه‌ای جهت برنامه-ریزی مداخلات آموزشی و روان‌شناختی در بین دانشجویان با توجه به فرهنگ ایران مورد استفاده قرار گیرد.
شهرام واحدی, جلیل فتح‌آبادی, آیت‌اله فتحی
PDF
هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش درگیری، حمایت از خودمختاری و گرمی مادر و پدر در پیشرفت تحصیلی فرزندان به واسطه انگیزش خودمختار است. به اين منظور 337 دانش‌آموز دبیرستانی به روش نمونه‌گيري تصادفي چندمرحله‏اي انتخاب شدند و مقياس‏های انگيزش تحصيلی (ولرند و همكاران، 1989) و ادراكات والدینی (رابینز، 1994) را تکمیل کردند.نتايج تحليل مسیر نشان داد كه درگيري مادر، حمايت از خودمختاري پدر و والدين و گرمي مادر، پدر و والدین به واسطه انگیزش خودمختار اثر غير‏مستقيم بر پيشرفت تحصيلي دارند. نقش واسطه‏اي انگيزش خودمختار تحصيلي ميان ادراك از شیوه فرزندپروری (مادر، پدر و والدين) و پيشرفت تحصيلي به تأیید رسید.
فرهاد تنهای رشوانلو, الهه حجازی
PDF
شيوع ناسازگاري زناشويي و تأثير آن بر سلامت جسمي و روحي زوجين و كودكان، باعث شده كه متخصصان سلامت روان به حيطه زوج‌درماني توجه ويژه‌اي داشته باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسي تأثير زوج‌درماني هيجان‌‌مدار بر افزايش سازگاري زناشويي زوجين ناسازگار انجام گرفته است. نمونه مورد مطالعه در اين پژوهش، 10 زوج (20 نفر) بودند كه به طور تصادفي در دو گروه درمان و ليست انتظار جاي گرفتند.زوج‌درماني هيجان‌مدار در 20 جلسه براي هر زوج گروه درمان اجرا شد. ابزار مورد استفاده در اين پژ‍وهش، پرسشنامه سازگاري زناشويي بود كه در سه مرحله پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پي‌گيري (دو ماهه) تكميل گرديد. نتایج این پژوهش توسط آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل گردید. يافته‌هاي اين پژوهش نشان دادند كه زوج درماني هيجان‌‌مدار بر افزايش سازگاري زناشويي زوجين تأثير داشته است (001/0p<). شواهد هم‌چنين نشان دادند كه تفاوت معناداري بين گروه درمان و ليست انتظار، در مرحله پس‌آزمون تا پي‌گيري مشاهده نشد. يافته‌هاي اين پژوهش بدين معنا است كه زوج‌‌درماني هيجان‌‌مدار سازگاري زناشويي زوجين را در پايان درمان افزايش داده، اما تداوم اثر آن در طول زمان تأييد نشده ‌است.
مریم سادات ضیاءالحق, حسین حسن‌آبادی, بهرامعلی قنبری هاشم‌آبادي, مرتضی مدرس غروي
PDF
هم زمان با تشکیل خانواده، تعیین مقام ریاست بر آن اقدامی ضروری و مسلم است. زیرا خانواده مانند هر نهاد دیگر اجتماعی و بلکه به عنوان نهاد اولیه و سنگ بنای تشکیل جامعه از این قاعده مستثنا نیست. از این‌رو در حقوق اسلام و نیز قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، سمت ریاست بر خانواده به عنوان یک وظیفه و تکلیف قانونی در راستای سامان‌دهی به نظام خانواده، برعهده‌ مرد قرار داده شده است. بنابراین جعل این سمت، یک مزیت یا امتیاز شخصی نبوده و درحقیقت ایجاد یک مسئولیت یا وظیفه‌ی اجرائی برای زوج است.بدیهی است لازمه‌ داشتن این سمت، اعطای حقوق و امتیازات خاصه برای سرپرست خانواده خواهد بود که بدون این حقوق ممتازه مدیریت وی برخانواده ناممکن یا ناکافی است. بنابراین اعطای این حقوق، یک اعطای شخصی نبوده و به منظور بهره‌مندی در اداره‌ی صحیح امور خانواده به زوج واگذار شده است. با این همه، وجود این حقوق ممتازه باعث می‌شود تا بسیاری از مردان به سوءاستفاده‌ از این حقوق، به ویژه در ارتباط با همسران خود وسوسه شوند. در این مجال، ماهیت حقوقی این سمت را از منظر سوءاستفاده‌های حقوقی بررسی کرده و نحوه‌ پیشگیری و برخود با آن را مورد ارزیابی قرار دهیم.
حمیدرضا بصیری
PDF
خشونت علیه زنان به وسیله همسران آن‌ها، یک مسئله‌ شناخته‌ شده در تمام کشورها و فرهنگ-های دنیاست. هدف این مطالعه بررسی رابطه بین سبک‌های دلبستگی و خشونت‌دیدگی در زنان می‌باشد. بدین منظور 396 نفر از زنان ساکن در شهر کرمانشاه با روش نمونه‌گیری در دسترس، انتخاب شده و پرسشنامه همسرآزاری قهاری (1384) و مقیاس تجارب مربوط به روابط نزديک (ECR) را تکمیل کردند. تحلیل رگرسیون گام‌به‌گام نشان داد که دو سبک دلبستگی (اجتنابی و اضطرابی) پیش‌بینی‌کننده انواع خشونت‌دیدگی در زنان است. یافته‌ها حاکی از آن است که ترس از جدایی و طرد شدن و هم-چنین تکیه بیش از حد بر خود در اوقات استرس، می‌تواند عامل خطری در جهت خشونت‌دیدگی زنان باشد.
لیلی پناغی, دارا پیروزی, قیصر ملکی, مینو شیرین بیان, فتانه باقری
PDF
هدف پژوهش حاضر، بررسی زمینه‌های خشونت (علیه زنان) در خانواده است. اين پژوهش بر اساس دیدگاه‌های یادگیری اجتماعی، نظریه منابع ارزشمند و نظریه جامعه‌‌پذیری نقش جنسی بر روی نمونه‌‌ای 400 نفري از زنان متأهل شهر جیرفت، میزان خشونت علیه زنان را در خانواده‌-هایشان مورد مطالعه قرار داده است. برای جمع-‌آوری اطلاعات از روش پیمایش و ابزار پرسشنامه استفاده شده است. اطلاعات مورد نیاز با شیوه نمونه‌‌گیری خوشه‌ای ‌چند مرحله‌ای به دست آمد.نتایج نشان‌دهنده آن است که متغیر‌های سرمایه اجتماعی، نوع رابطه جنسی، میزان رضایت جنسی شوهر از پاسخگو، آگاهی پاسخگو از حقوق خودش و تحصیلات شوهر پاسخگو به ترتیب توانسته‌‌اند 6/78 درصد از تغیيرات متغیر وابسته را تبیین کنند
طاهره رییسی, مسعود حسین‌چاری
PDF