palette
ازدواج از منظر اقتصاد حقوق
علی تازیکی‌نژاد, جعفر شفیعی‌ سردشت, اسماعیل شمسیان

چکیده
حقوق ازدواج به عنوان بخش جدایی­ناپذیر نهاد مقدس خانواده، ابزار سیاستی است که با وضع ضمانت‌های اجرایی خاص خود، سعی می­کند استانداردهای مطلوب رفتاری زوجین فعلی و آتی را مشخص نماید. به عبارت دیگر سعی دارد وضعیت نهاد خانواده و بازیگران آن را به سمتی سوق دهد که حتی­الامکان منطبق بر الگوی مورد قبول عقل جمعی و شرع حاکم بر آن جامعه باشد. وضع این استانداردها، بدون توجه به پیامدهای آن، نهاد خانواده و متعاقب آن جامعه را با تشویش مواجه ساخته و انگیزه­های رفتاری تدافعی را در افراد تقویت می­نماید و در هر صورت هزینه­های نظام قانونگذاری و قضایی را افزایش می­دهد.

رویکرد اقتصادی به حقوق ازدواج، با مطالعه پیامدها و نتایج قوانین بر رفتار زوجین، به دنبال حداقل­سازی هزینه­های ازدواج ـ شامل هزینه­های زوجین، جامعه و نظام قانونگذاری و قضایی ـ و افزایش هزینه‌های نقض ناکارآمد آن است. نقش انگیزشی قوانین خانواده و قوانین مکمل آن ـ قوانین کار، امور استخدامی، مالیاتی و غیره ـ در نرخ ازدواج و طلاق، میزان مهریه و سایر تصمیمات زوجین، موضوعی است که در اقتصاد حقوق خانواده مورد توجه جدی قرار دارد. نوشتار حاضر، در قالب دو عنصر «عقد» و «بازار» و با استفاده از مفاهیم هزینه، منفعت، کارآمدی، رقابت و همکاری، اطلاعات نامتقارن و غیره، به بررسی اقتصادی ازدواج و مفاهیم حقوقی وابسته به آن می‌پردازد و بدین­گونه رویکردی نوین را به قانونگذاران و قضات امور خانواده ایران معرفی می‌نماید.

واژگان کلیدی
ازدواج، اقتصاد حقوق، عقد، بازار

منابع و مآخذ مقاله

شاکری، ع. (1385)، اقتصاد خرد2، نظریه‌ها و کاربردها، نشر نی.

صفایی، م. و امامی، ا. (1388). مختصر حقوق خانواده، چاپ هفدهم، تهران، نشر میزان.

عراقی، ع. (1386). حقوق کار، چاپ هفتم، تهران، انتشارات سمت.

گلریز، ح. (1385). فرهنگ توصیفی اصطلاحات پول، بانکداری و مالیه بین‌الملل، چاپ دوم، تهران، فرهنگ معاصر.

قوانین

قانون حمایت خانواده مصوب 1391.

قانون مجازات اسلامی مصوب 1375.

قانون مدنی جلد اول (مصوب 1307) و دوم (مصوب1313-1314).

قانون تعیین مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش مصوب 1376.

Babcock, B.A. (1978). Sex Discrimination and the Law: Causes and Remedies, Boston, Brown Clark.

Bix, B (1998). Bargaining in the Shadow of Love: The Enforcement of Premarital Agreements and How We Think About Marriage, William and Mary Law Review 40, pp 145-207.

Brinig, M (1994). Finite Horizons: The American Family, International Journal of Children’s Rights 2,pp 293-315.

Brinig, M (2000). From Contract to Covenant: Beyond the Law and Economics of the Family, Cambridge, Harvard University Press.

Cohen, L (1987). Marriage, Divorce, and Quasi Rents: or, ‘I Gave Him the Best Years of My Life, Journal of Legal Studies 16, 267-303.

Cohen, L (2004). Marriage: The Long-Term Contract. In Antony W. Dnes and Robert Rowthorn eds. The Law and Economics of Marriage and Divorce, Cambridge University Press, pp. 10-34.

Cooter, R and Ulen, T (2000), Law and Economics, 3rd ed, Longman, Addison Wesley.

Dnes, A(2004). Cohabitation and Marriage. In Antony W. Dnes and Robert Rowthorn eds. The Law and Economics of Marriage and Divorce, Cambridge, Cambridge University Press, pp 118-131.

Eekelaar, J and Mavis, M (1986). Maintenance after Divorce, Oxford University Press.

England, P and Farkas G(1986). Households, Employment and Gender: A Social, Economic and Demographic View, Hawthorne, NY: Aldine.

Folbre, N (2001). The Invisible Heart: Economics and Family Values, New York, The New Press.

Garrison, M (1991). Good Intentions Gone Awry: The Impact of New York's Equitable Distribution Law on Divorce Outcomes, Brooklyn Law Review 57, pp 621-754.

Grossbard, Sh (2007).The Economics of Marriage, San Diego State University, pp 1-Available at: www.cesifo-group.de/link/lecture-grossbard-1.pdf

Grossbard, Sh and Lemennicier, B(2000). Marriage contracts and the law-and-economics of marriage: an Austrian perspective, The Journal of Socio-Economics, vol. 28(6), pp 665-690

Krause, H (2000). Marriage for the New Millennium: Heterosexual, Same Sex – Or Not at All? Family Law Quarterly 34, pp 271-300.

Nock Steven, L and Brinig, M (2004). Weak men and disorderly women: divorce and the division of labor. In Antony W. Dnes and Robert Rowthorn eds. The Law and Economics of Marriage and Divorce, Cambridge University Press, pp 171-190.

Rasmusen, E and Evans Stake, J (1998). Lifting the Veil of Ignorance: Personalizing the Marriage Contract, Indiana Law Journal 73, 453-502.

Parkman, A (2004). Mutual consent divorce. In Antony W. Dnes and Robert Rowthorn eds. The Law and Economics of Marriage and Divorce, Cambridge University Press, pp 57-69.

Rowthorn, R (2004). Marriage as a signal. In Antony W. Dnes and Robert Rowthorn eds.The Law and Economics of Marriage and Divorce, Cambridge University Press, pp 132-156.

Scott, E (2004). Marital commitment and the legal regulation of divorce. In Antony W. Dnes and Robert Rowthorn eds. The Law and Economics of Marriage and Divorce, Cambridge University Press pp 35-56.

Scott, E (1990). Rational Decision-making about Marriage and Divorce, Virginia Law Review 76, pp 9-94.

Shavell, S (2004). Foundations of Economic Analysis of Law, Harvard University Press.

Siow, A (2003). The Economics of Marriage 30 Years after Becker, University of Toronto, Department of Economics, 2003 CEA meetings in Ottawa. Available at: www.economics.utoronto.ca/siow/papers/becker.pdf

Spaht, K (2004). Louisiana’s Covenant Marriage Law: Recapturing the Meaning of Marriage for the Sake of the Children. In Antony W. Dnes and Robert Rowthorn eds. The Law and Economics of Marriage and Divorce, Cambridge University Press, pp 92-117.

Tsaoussis, A (2006). Less Status, More Contract: An Economic Analysis Of Contract Marriage, Aristotle University of Thessaloniki; Athens University of Economics & Business, pp 1-18.

Available at :http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1119664

Veljanovski, C (2006). The Economics of Law, 2nd ed, London, Great Britain pub.

Zelder, M (2004). For better or for worse? Is bargaining in marriage and divorce efficient? In Antony W. Dnes and Robert Rowthorn eds., The Law and Economics of Marriage and Divorce, Cambridge University Press, pp 157-170.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.