palette
تأثیر سطوح خشم و شیوه‌های فرزندپروری مادران کودکان دچار ناتوانی‌های یادگیری و عادی بر خودپنداره فرزندانشان
عصمت دانش, مرجان معنوی‌شاد, کتایون خوشابی, محمدرضا حسن زاده توکلی

چکیده

هـدف از پژوهش حاضر تعیین تأثیر سطوح خشم و شیوه­های فرزندپروری مادران کودکان دچار ناتوانی­های یادگیری و عادی بر خودپنداره فرزندانشان بود. طرح این پژوهش از نوع علّی- مقایسه­ای بوده است. جامعه آماري اين پژوهش تمامي مادران کودکان دارای ناتوانی‌های یادگیری بین سنین 8 تا 12 سال که به مراکز مورد نظر مراجعه کرده­اند و جامعه کودکان عادی، کودکان مدارس همان مناطق بود.

به این منظور 82 نفر از دانش­آموزان بین سنین 8 تا 12 سال که به مراکز مورد نظر مراجعه کرده بودند، به­عنوان گروه نمونه کودکان دچـار ناتوانی­های یادگیری انتخاب شدند. پس از تکمیل پرسش‌نامه­های شیـوه­های فرزنـدپروری بـامریند، 1991، خودپنداره کودکان آهلووالیا، 1961 و خشـم اسپیلبرگر، 1999، توسط کودکان و مادرانشان، گروه کودکان عادی و مادران، پرسش‌نامه­های مشابه را کامل کردند. داده­های بدست­آمده از طریق آزمون­های آماری تحلیل واریانس چندمتغیری و رگرسیون مورد بررسی قرار گرفتند.

مادران کودکان دچار ناتوانی­های یادگیری در مؤلفه­های احساس خشم، واکنش خشمناک، برون­ریزی خشم، درون­ریزی خشم، کنترل برون­ریزی خشم و کنترل درون­ریزی خشم با مادران کودکان عادی تفاوت معناداری دارند. خشم مادران در رابطه میان ناتوانی یادگیری و شیوه‌های فرزندپروری نقش تعدیل‌کننده ندارد.

خشم می­تواند مؤلفه­های خودپنداره رفتاری، خودپنداره تحصیلی و شادی را توجیه کنند. مؤلفه­های خودپنداره کودکان دچار ناتوانی­های یادگیری و عادی تفاوت معناداری دارند.

خانواده به عنوان مهم ترین شکل دهنده پیشینه هر کودک می‌تواند جزء اساسی ترین موارد پژوهشی باشد و با توجه به مجهولاتی که در زمینه تأثیر شرایط مادران کودکان دچار ناتـوانی‌های یادگیری وجود دارد، ضروری به نظر می‌رسد تا اطلاعاتی در این زمینه جمع آوری شود. در طی درمان برای درمانگران سوالاتی در زمینه مادران کودکان دچار ناتوانی‌های یادگیری و چگونگی تأثیر آن‌ها بر روند درمانی فرزندانشان ایجاد می‌شود که پژوهش حاضر می‌تواند پاسخ‌گوی آن‌ها باشد.

واژگان کلیدی
سطوح خشم، شیوه‌های فرزندپروری، خودپنداره، ناتوانی‌های یادگیری

منابع و مآخذ مقاله

اسفندیاری، غ. (1384) بررسی و مقایسه شیوه‌های فرزندپروری مادران کودکان مبتلا به اختلالات رفتاری و مادران کودکان بهنجار و تأثیر آموزش بر اختلالات رفتاری فرزندان‌شان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. انستیتو روانپزشکی.

احدی، ح؛ بنی‌جمالی، ش. (1384). روان‌شناسی رشد. تهران، چاپ و نشر بنیاد.

اسلاوین، رابرت‌ایی. (1385). روان‌شناسی تربیتی، ترجمه یحیی سیدمحمدی، تهران، نشر روان.

البرزی، م؛ مزیدی، م. (1383). بررسی رابطه خودپنداره کودکان و شیوه فرزندپروری والدین. کنگره سراسری آسیب‌شناسی خانواده در ایران- نخستین، دانشگاه شهید بهشتی پژوهشکده خانواده.

آﻫﻠﻮواﻟﻴﺎ، اس. ﭘﻲ. (ﺑﻲ ﺗﺎ). آزﻣﻮن ﺧﻮدﭘﻨﺪاره. ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮاﻟﻔﻀﻞ ﻛﺮﻣﻲ، 1383. ﺗﻬﺮان: ﺗﺠﻬﻴﺰ ﺳﻴﻨﺎ.

برک، لورا‌ای. (1384). روان‌شناسی رشد (جلد اول)، یحیی سید محمدی، تهران، نشر ارسباران.

بیغم، ح. (1379). رابطه بین اختلال وسواس فکری ـ عملی و شیوه‌های فرزندپروری اقتدار منطقی، آزادگذاری و استبدادی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، انستیتوی تحقیقات روان‌پزشکی تهران.

تقوی، م.ر؛ کلانتری، س. (1385). بررسی تأثیر فرزندپروری والدین بر افسردگی نوجوانان. کنگره سراسری آسیب‌شناسی خانواده در ایران ـ دومین، دانشگاه شهید بهشتی پژوهشکده خانواده.

حسينيان، س؛ پورشهرياري، م‌س؛ نصراله كلانتري، ف. (1386). رابطه بين شيوه هاي فرزندپروري مادران و عزت نفس دانش‌آموزان دختر ناشنوا و شنوا. پژوهش در حيطه کودکان استثنايي، شماره 26، صص 384-367.

حسيني‌نسب، س‌د؛ احمديان، ف؛ روان‌بخش، م.ح. (1387). بررسي رابطه شيوه‌هاي فرزندپروري با خودکارآمدي و سلامت رواني دانش‌آموزان. دو فصلنامه مطالعات تربيتي و روان‌شناسي، شماره 1 (پياپي 18)، صص 37-21.

خانباني، م؛ افروز، غ. (1385). سبک‌های فرزندپروری در والدین دانش‌آموزان تیزهوش دختر و پسر. کنگره سراسری آسیب‌شناسی خانواده در ایران ـ دومین، دانشگاه شهید بهشتی پژوهشکده خانواده.

خانباني، م؛ نشاط‌دوست، ح.ط. (1384). مقايسه پرخاشگري و تنيدگي در والدين دانش‌آموزان عقب‌مانده ذهني آموزش‌پذير و غير عقب‌مانده ذهني. فصلنامه خانواده پژوهي، شماره 3، صص 279-287.

درویزه، ز. (1383). مقایسه رابطه همدلی مادران و دختران نوجوان، با اختلال‌های رفتاری دختران در تهران. مطالعات روان‌شناختی، دوره 1، شماره 1، ص 80 ـ 69.

رحيم‌زاده، س؛ پوراعتماد، ح.ر؛ سميعي‌كراني، ص؛ زاده‌محمدي، ع. (1387). ارزيابي سلامت رواني والدين كودكان واجد اختلال نارسايي توجه/فزون‌كنشي و پيشنهاد شيوه‌هاي مداخله‌گري. روان‌شناسان ايراني، 4(16)، صص 365-355.

رمضاني، م؛ محمداسماعيل، ا؛ رئوفيان‌مقدم، ف؛ عسگري‌مقدم، ه. (1382). مقايسه شيوه‌هاي فرزندپروري مادران كودكان داراي اختلال‌هاي افسردگي، اضطرابي و وسواس فكري و عملي با مادران كودكان عادي. پژوهش در حيطه کودکان استثنايی، پياپي 10-9، صص 264-245.

شكوهي‌يكتا، م؛ زماني، ن. (1387). اثربخشي آموزش مديريت خشم بر ارتباط مادران با فرزندان کم‌توان ذهني و ديرآموز. فصلنامه خانواده‌پژوهي، 4(13)، صص246-231.

فطين‌حور، ش. (1375). بررسی اختلالات رفتاري فرزندان با شيوه‌هاي فرزندپروري مادران در بين دانش‌آموزان پسر كلاس‌هاي چهارم و پنجم ابتدیي شهر اردبيل در سال تحصيلي 1375-1374. پايان‌نامه كارشناسي ارشد علوم تربيتي. تهران: دانشگاه تربيت معلم، به راهنمايي: شكوه نوابي‌نژاد.

کاکاوند، ع. (1385). روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، تهران، نشر روان.

کریمی، ی. (1382). اختلالات یادگیری. تهران، نشرساوالان.

کندال، فیلیپسی. (1384). روان‌شناسی مرضی کودک (اختلالات دوران کودکی)، ترجمه دکتر بهمن نجاریان، ایران داودی، تهران، انتشارات رشد.

مظلوم، ا. (1382). بررسی ارتباط شیوه فرزندپروری والدین با پایگاه هویت در دانش‌آموزان پیش دانشگاهی شهر تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا.

لرنر، ژانت. (1384). ناتوانی‌های یادگیری، ترجمه عصمت دانش، تهران، مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.

نریمانی، م؛ آقامحمدیان، ح.ر؛ رجبی، س. (1386). مقایسه سلامت روانی مادران کودکان استثنایی با مادران کودکان عادی. فصلنامه اصول بهداشت روانی، شماره 33 و 34، صص 24-15.

وست‌وود، پیتر. (1381). آموزش و پرورش کودکان با نیازهای ویژه. ترجمه شاهرخ مکوند حسینی، تهران، انتشارات رشد.

وندر‌زندن، جیمز دبیلو. (1381). روان‌شناسی رشد. ترجمه حمزه گنجی، تهران، انتشارات بعثت.

Alizade, H. & Andries, C. (2002). Interaction of Parenting styles and attention deficit hyperactivity disorder in Iranian parents. Child & Family Behavior Therapy,Vol. 24, N. 3, P. 37-52.

Aunola, K., & Nurmi, J. (2005). The role of parenting style in children problem behavior. Child Development, Vol. 76(6), P. 1144-1159.

Banhum, V., Hanson, J., Higgin, A., & Jarret, M. (2000). Parent child communication and its perceived developmental self- concept. Cowan University.

Bauminger, N., Edelsztein, H., & Morash, J. (2005). Social information processing and emotional understanding in children with LD. (learning disabilities). Journal of Learning Disabilities, Vol. 38. No. 1, P. 45-61.

Bear, G. (2002). Self-concept of students with learning disabilities: a meta-analysis. School Psychology Review. Health Publications.

Blanchard, B. J. (2004). Investigating the relationship between adolescence self-concept and romantic relationship satisfaction. Unpublished B. A. Dissertation, Saint Anseln College.

Buri, J. (1991). Paternal authority questionnaire. Journal of personality assessment, Vol. 57. P. 110-119.

Chang, L., Schwartz, D., Dodye, A., & Mcbride, C. (2003). Harsh parenting in relation to child emotion regulation. Journal of family psychology. Vol. 17, No. 4, P. 598-606.

Coplan, R., Hastings, P., Langace, D. & Moulton, C. (2002). Authoritative and Authoritarian mothers parenting goals, attributions, and emotions across different childrearing contexts. Parenting: science and practice, Vol. 2, No. 1, P. 1-26.

Donohue, D. (2008). self-concept in children with intellectual disabilites. Electronic‌ Version Approved: Office of Graduate Studies. College of Arts and Sciences. Georgia State University.

Estell, D., Jones, M., & Pearl, R. (2008). Peer Groups, Popularity, and Social Preference. Journal of Learning Disabilities, Vol. 41, No. 1, P. 5-14.

Frik, P. J. (1994). Family dysfunction and the disruptive behavior disorders: A review of empirical findings. In T. H. Ollendick and R. J. Prinz(Eds). Advances in clinical child psychology (PP. 203-226) New York. NY: Plenum Press.

Gans, M., & Kenny, C. (2003). Comparing the Self-Concept of Students With and Without Learning Disabilities, Journal of Learning Disabilities, Vol. 36,No. 3, P. 287-295.

Garaigordobil, M., & Pérez., J. (2007). Self-Concept, Self-Esteem and Psychopatho-logical Symptoms in Persons with Intellectual Disability. The Spanish Journal of Psychology. Vol. 10, No. 1, P. 141-150.

Gillespie Edwards, A. (2002). Self Concept in Relationships and Learning, Caring for Children from Birth to Three. London: National Children's Bureau/PEEP.

Goodman, R. F. (2003). Parenting and treatment styles. Clinical Associate professor, NYU school of medicine.

Heiman, T., & Berger, O. (2008). Parents of children with asperger syndrome or with learning disability. Research In Devopmental Disabililities. Vol. 29(4),P. 289-300.

Hoghughi, M., & Long, N. (2004). Hand book of parenting. London, SAGE Publication.

McNamara, J., & Vervaeke, S., & Willoughby, T. (2004). Learning Disability And Risk–Taking Behavior In Adolescents. Journal of Learning Disabilities, Vol. 41, No. 6, P. 561-574.

McVicker Seth, C. (2005). Parenting. Moving from Research to Practice, www. cwla. org.

Martínez, R. (2002). A cpmporison of learning disability subtypes in middle school: self-concept, perceived social supportand emotional functioning. The University of Texas at Austin in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Doctor of Philosophy.

Pychyl, T., Coplan, R. & Reid, P. A. (2002). parenting and procrastination: Gender differences in the relation between procrastination, parenting style self worth incarly adolescence. person deity and individual differences, Vol. 33, No. 52, pp 271-85.

Salmivalli, C. (2001). Feeling good about oneself, being bad to others? Remarks on self-esteem, hostility, and aggressive behavior. Aggression and Violent Behavior, Vol. 6, No. 4, pp. 375-393 (19).

Tiller, E., Betsy Garrison, M. E. & Benchea Block, E. (2002). The Influence of Parenting Styles on Children’s Cognitive Development. Louisiana State University AgCenter.

Zeleke, s. (2004). Self-concepts of students with learning disabilities and their normally achieving peers: a review. European Journal of Special Needs Education, Vol. 19, N. 2, P. 145-170(26).


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.