palette
پديدارشناسي تجربيات مادران درخواست‌کننده رحم جایگزین
حميدرضا صادقي, حکیمه ملک‌احمدی, عظيمه السادات عبدالهي

چکیده
علاقه به داشتن فرزند یکی از نیازهای بنیادین بشر است. از ابتدای تاریخ باروری اهمیت فوق‌العاده‌ای داشته و فرزندآوری و تعداد فرزندان یک نوع ارزش اجتماعی محسوب می‌شده است. البته ناباروری نیز همیشه همراه بشر بوده است و به روش‌های مختلف افراد در پی درمان آن بوده‌اند. یکی از جدیدترین تکنیک‌های کمک باروری، رحم جایگزین است. در این روش پس از لقاح اسپرم و تخمک، جنین به رحم مادر جایگزین منتقل می‌شود و وی در طول 9 ماه وظیفه نگهداری از جنین را برعهده گرفته و پس از تولد، نوزاد را به والدین اصلی تحویل می‌دهد.

بر این اساس در این پژوهش، محققین به دنبال درک معنا و تجربه این پدیده به کمک مادران در خواست‌کننده رحم جایگزین بودند.

اين مطالعه به صورت كيفي با رويكرد پديدارشناسي و مبتني بر نمونه‌گيري هدفمند انجام شده است. به اين منظور، مصاحبه‌هاي عمیق و بدون ساختار با 10 مادر درخواست‌کننده رحم جایگزین كه به مركز باروري ناباروري اصفهان مراجعه كرده بودند، صورت گرفت كه طي آن مادران درخواست‌کننده، تجارب خود را در اين زمينه بيان نمودند. داده‌هاي به دست آمده از اين مصاحبه‌ها با روش 7 مرحله‌اي كوليزي تجزیه و تحليل شد، که حاصل آن استخراج پنج تم اصلی از یافته‌ها بود كه عبارت بودند از: «دلايل اقدام»، «رابطه مادر درخواست‌كننده با مادر جايگزين»، «اطرافيان»، «فرآیند تصمیم‌گیری» و «نگرانی‌ها و دغدغه‌ها». داده‌هاي اين مطالعه توانست تصوير روشني از تجارب مادران درخواست‌کننده رحم جایگزین ارائه دهد.
واژگان کلیدی
ناباروری، رحم جایگزین، پدیدارشناسی

منابع و مآخذ مقاله

آذین، س. م و آذین س. ع. (1393). ماّلیت و قـابلیت انتقال رویـان، فصلنامه خانواده‌پژوهی، سال دهم، شماره 37، صص 63-47.

ادیب حاج باقری، م.؛ پرویزی، س. و صلصالی، م. (1389). روش‌های تحقیق کیفی. تهران: انتشارات بشری.

احمری‌طهران، ه.؛ جعفربگلو، ع.، شیخ‌الاسلامی، ن.؛ عابدینی، ز. و حیدرپور، ا. (1389). نگرش زنان نابارور نسبت به رحم جایگزین. مجله اخلاق و تاریخ پزشکی، دوره چهارم، شماره1، صص70-62.

بشارت، م. و حسین‌زاده بازرگانی، ر. (1383). مقایسه سلامت روانی و مشکلات جنسی زنان بارور و نابارور. مجله اندیشه و رفتار، سال 12 شماره 3، صص 18-8.

بزمي، ش. (1390). ملاحظات اخلاقي در بهره‌گيري از روش بارداري با رحم جايگزين. فصلنامه اخلاق پزشكي، شماره 15، صص 162-147.

روشن، م. و حمداللهي، ع. (1387). نسب طفل متولد از رحم جايگزين. پژوهشنامه حقوق اسلامي، شماره 28، صص 133- 121.

روشن، م. (1384). وضعیت حقـوقی طفل متـولـد از لقاح مصنـوعی، فصلنـامـه خانواده‌پژوهی، سال اول، شماره 2، صص 189-179.

زندي، م.؛ ونكي، ز.؛ شيوا، م. و محمدي، ع. (1391). تجارب خانواده‌ها از معضلات قانوني حمل جايگزين. مجله زنان مامایي و نازایي ايران، شماره 58، صص 23-19.

زندي، م.؛ ونكي، ز.؛ شيوا، م.؛ محمدی، ع. و باقري لنگراني، ن. (1391). عبور از گذرگاه پرتنش ترديد و انتخاب: تجارب مادران از مواجهه و پذيرش حمل جايگزين. ماهنامه دانشكده پرستاري و مامايي اروميه، سال دهم، شماره 6، صص817-807.

ساعي، م. و برزگري، ا. (1391). بررسي نسب و ارث كودكان متولد از اجاره رحم. پژوهشنامه انديشه‌هاي حقوقي، شماره 1، صص 102-73.

سیف، د.؛ البرزي، ش. و البرزي، س. (1380). تأثیر برخی عوامل عاطفی و دموگرافیک بر رضایتمندی زنان نابارور از زندگی. فصلنامه باروری ناباروری، شماره 8، صص72-66.

شكور، م.؛ صالحي، ك.؛ شكور، ا. و كهن، ش. (1391). بررسي نگرش و ميزان آگاهي دانشجويان از روش درماني رحم جايگزين. مجله زنان مامایي و نازایي ايران، شماره 57، صص20-8.

شماعيان رضوی، ن؛ عباسپور، ن.؛ خادمي، س. ح. و فرهادي‌فر، ا. (1392). بررسي ديدگاه پزشكان، پرستاران و ماماها درباره روش درماني رحم جايگزين در شهرستان تربت حيدريه. فصلنامه دانشگاه علوم پزشكي تربت حيدريه، شماره 2، صص40-31.

صانعی، ا. و نیکبخت نصرآبادی، ع. (1383). روش‌شناسی تحقیقات کیفی در علوم پزشکی. تهران: انتشارات برای فردا.

فضلی خلف، ز.؛ شفیع‌آبادی، ع. و ترحمی، م. (1387). جنبه‌های روانی بارداری به روش رحم جایگزین در زنان میزبان. فصلنامه باروری ناباروری، شماره2، صص49-43.

فليک، ا. (1387). درآمدي بر تحقيق کيفي (ترجمه هادي جليلي). تهران: نشر ني.

قاضی طباطبایی، م. و دادهیر، ا. (1387). رحم جایگزین: تأملی ساخت‌گرایانه بر پزشکی شدن مادری، فصلنامه باروری و ناباروری، ش 2، دوره، 9، مسلسل 35، صص 144-164.

کرمی نوری، ر.؛ آخوندي، م.؛ بهجتي اردكاني، ز. و همکاران (1380). جنبه‌های روانی اجتماعی ناباروری از دیدگاه پزشکان ایرانی. فصلنامه باروری ناباروری، شماره 7، صص21-13.

علیزاده، م. (1388). آثار ناشی از قرارداد استفاده از رحم جایگزین. آموزه‌های حقوقی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی شماره 12، صص175-167.

لطفي، ا. و سعادت، ص. (1390). احكام حقوقي طفل حاصل از رحم جايگزين. مجله حقوق خصوصي، شماره 19، صص 177- 169.

محمدپور، ا. (1389). ضد روش: منطق و طرح در روش‌شناسي كيفي. جلد 1، تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.

محبي‌كيان، ا.؛ رياضي، ه. و بشيريان، س. (1392). رحم جايگزين: از ديدگاه زنان نابارور. مجله زنان مامایي و نازایي ايران، شماره 88، صص 32-23.

مهدوي، ص.؛ احمدوند، ب. و نوراحمدي، ا. (1392) بررسي احكام فقهي ـ حقوقي كودكان متولدشده از رحم جايگزين. فصلنامه پژوهش‌هاي فقه و حقوق اسلامي، شماره 31، صص190-181.

هومن، ح. (1385). راهنمای عملی ـ پژوهش کیفی. تهران: انتشارات سمت.

یوسفی، ح. و قهاری، ش. (1387). رحم جایگزین: نگاهی بر جنبه‌های مختلف و چالش‌های آن. فصلنامه باروری ناباروری، شماره 35، صص143-137.

یداللهی باغلويي، ع. و اسدي‌نژاد، م. (1392). بررسي حقوقي مسئوليت مادر جانشين در صورت نگهداري از طفل در قوانين ايران، مجله ايراني اخلاق و تاريخ پزشكي، سال ششم، شماره 4، صص 41-29.

Akker, Van Den. (2007). Psychological aspects of surrogate motherhood, Human Reproduction Update, Vol. 13, No. 1, PP. 53-62.

Akker, Van Den. (2005). A longitudinal pre pregnancy to post delivery comparison of genetic and gestational surrogate and intended mothers: confidence gynecology, J Psychosom Obstet Gynecol, 26(4), 277-284.

Brindsen Pr. Gestational surrogacy. Hum Reprot. Update. 2003 9(5): 483-91

Golombok, S., C. Murray, V. Jadva, F. MacCallum and E. Lycett (2004). Families created through surrogacy arrangements: parent-child relationships in the 1st year if life”, Dev Psychol, May 40(3): 400-11.

Jadva, V. C., Murray & E. Lycett et al. (2003). Surrogacy: the experiences of surrogate mothers”. Hum Reprod, 18: 2196-204.

Klenpeter C. B. (2002). practice of surrogacy in Britain, UK. British Medical Association, London, surrogacy: the parents story. Psycho repord, 91:201-1

MacCallum F and etal (2003). ssurrogacy: the experience of commissioning couples. Hum report, 18.

Teman, Elly (2008). The social construction of surrogacy research: An anthropological critique of the psychosocial scholarship on surrogacy motherhood, social science & Medicine, Vol. 67. pp. 1104-1112.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.