palette
خشونت عليه زنان در خانواده (مطالعۀ موردي شهر اردبیل)
سمیه محمداوغلي

چکیده
پژوهش حاضر، با هدف بررسي ميزان و انواع خشونت اِعمال شده عليه زنان در خانواده‌ها و تأثير عوامل اجتماعی مؤثر بر خشونت انجام يافته است. اين پژوهش به روش پیمایش و با كمك پرسش‌نامه بر روي 384 نفر از زنان متأهل شهر اردبیل كه حداقل يك سال از ازدواج آن­ها مي‌گذرد، انجام گرفته است. با توجه به ناهمگني اقتصادي و اجتماعي شهر اردبیل، از شيوۀ چند مرحله‌اي براي نمونه‌گيري استفاده شده است. بر اساس يافته‌هاي اين پژوهش، متغيرهاي تصور فرمانبردارانۀ زن از نقش خود در خانواده، تصور سلطه­گرايانه مرد از نقش خود در خانواده و تفكيك نقش­های جنسيتي زن و مرد، تأثیر مستقیم و معناداری بر خشونت علیه زنان دارند و سطح زندگي خانواده، مذهبی بودن زن و تحصيلات زن و مرد بر خشونت علیه زنان تأثیر معکوس و معنی­داری داشته ­است.

بر اساس نتايج رگرسیون چندگانه به شيوۀ همزمان، كل متغيرهاي مستقل 6/45 درصد از تغييرات متغير وابسته را تبيين مي­كنند.

جامعه­پذیریِ نقش‌های جنسیتی (سه متغیر تصور فرمانبردارانه، تصور سلطه‌گرایانه و تفکیک نقش‌های جنسیتی) بیش‌ترین تأثیر را در خشونت علیه زنان در جامعه ایفا می‌کنند.

واژگان کلیدی
خشونت عليه زنان، جامعه‌پذيري، مذهبی بودن، مردسالاري

منابع و مآخذ مقاله

اعظم‌آزاده، م. دهقان‌فرد،‌ ر. (1385). خشونت علیه زنان در تهران: نقش جامعه‌پذیری جنسیتی، منابع در دسترس زنان و رابطه خانوادگی، فصلنامه زن در توسعه و سیاست، شماره 14، 179-159.

اسفندآبادی، ح. (1382). بررسی میزان رواج همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن. فصلنامه پژوهش زنان، 1(5)، 82-59.

بگرضايي، پ. (1382). بررسي عوامل مؤثر بر ميزان خشونت مردان نسبت به زنان در خانواده، پايان‌نامه كارشناسي ارشد مطالعات زنان، دانشگاه علامه طباطبايي.

پناغی،‌ ل. ، قهاری، ش.، یوسفی، ح. (1385). خشونت علیه همسر و عوامل موثر بر آن از دیدگاه قربانیان این پدیده، یک مطالعه کیفی. فصلنامه خانواده پژوهی (7)2، 267-257.

توسلی، ا. منیری‌فر، س. (1388). مطالعۀ جامعه‌شناختی تأثیر پایگاه اقتصادی‌ ـ اجتماعی بر خشونت‌دیدگی زنان در جریان زندگی اجتماعی (‌مطالعه موردی کارمندان و کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی). فصلنامه خانواده‌پژوهی (20)5، 454-441.

درويش‌پور، م. (1378). چرا مردان به اعمال خشونت عليه زنان ترغيب مي‌شوند؟ فصلنامه پژوهش زنان (56)8، 56-50.

دهقان‌فرد، ر. (1378). بـررسي تأثير انـواع روابط در خانواده بر خشونت عليه زنان، پـايـان‌نامه كارشناسي ارشد جامعه-شناسي، دانشگاه الزهرا (س).

رمداني، م. (1388). خشونت عليه زنان. در مجموعه مقالات همايش آسیب‌های اجتماعي منطقه زاگرس جنوبي، 12 و 13 تيرماه 1388، تهران، 172-158.

روي، ‌م. (1377). زنان كتك خورده: روان‌شناسي خشونت در خانواده. ترجمه: قراچه داغي، مهدي. نشر علمي، تهران.

ريتزر،‌ ج. (1374). نظریه های جامعه‌شناسی در دوران معاصر. ترجمه: ثلاثي، محسن. نشر علمي، تهران.

سام گيس،‌ ب. (1374). چرا همسران‌شان را آزار مي‌دهند؟روزنامۀ خرداد، 8 دي.

شرفخاني، ج. (1388). بررسي عوامل مؤثر بر خشونت مردان عليه زنان در ناحيه جنوبي استان ايلام. در مجموعه مقالات همايش آسیب‌های اجتماعي منطقه زاگرس جنوبي. 12 و 13 تيرماه 1388، تهران، 142-116.

محمودعلیلو،‌ م.، صمدی راد، ب.، دانشورپور، ز. (1390). بررسی اختلالات شخصیت در مردان همسر آزاد شهرتبریز. فصلنامه خانواده پژوهی (25) 7، 102- 83.

مولاوردي، ش. (1378). علل و ريشه‌هاي خشونت عليه زنان. فصلنامه حقوق زنان، 44-31.

نازپرور، ب. (1378). همسرآزاری. فصلنامه پژوهش زنان، 88-72.

نقدي، ا. طهماسبي، ز. (1388). بررسي عوامل مؤثر بر خشونت خانگي عليه زنان در شهر خرم آباد. در مجموعه مقالات همايش آسیب‌های اجتماعي منطقه زاگرس جنوبي، 12 و 13 تيرماه 1388، تهران، 221-207.

Bunch, C. (1990). Womens rights as human rights: toward a revision of human rights. Journal of Human Right Quarterly, 3(12), 486-498.

Dinenemann, J. (2000). Intimate partner abuse among woman diagnosed with depression. Issues Ment health Nurs ul-Aug, 21(5), 513-499.

Forrstrom, B. & Rosenbaum, A. (1985). The effect of parental marital violence on young adults: an exploratory investigation. Journal of Marriage and Family, 5(12), 272-290.

Fleming, J. (1979). Stopping Wife Abuse, New York: Anchor Press/ Doubleday.

Hoffman, K. L. & Edwards, J. N. (1985). Physical wife abuse in a non-western society: an integrate theoretical approach. Journal of Marriage and Family, 11(56), 131-136.

Jeweks, R. (2002). Intimate Partner Violence: Causes and Prevention, Lancet, 359(32), 1423-1427.

Kirishan, S. P. (2001). Domestic violence and helpseeking behaviors amang rural woman. Famcommunity health Apr, 24(1), 28-33.

Lammanna, M. A. & Riedman, A. (1990). Marriage and family. New York.

Martin, S. L. et al. (1999). Domestic Violence in Northern India, American Journal of Epidemiology. 150(26), 417- 426.

Mechanic, M. B. (2000). The impact of severe stalking experienced by acutely batters woman. Journal of violenc vict winter, 15(4), 443-458.

NCJ. Violence against woman; Estimates from the redesigned survey. Bureau of Justice Statistics Special Report: (154384). 1995 August:3.

Petersen, R, Gazmararian, J, Andersen Clark, K. (2001). Partner violence: implications for heath and community settings. Women’s Health Issues, 11(2), 116-125.

Rao, V. (1997). Wife-beating in rural south india: a qualitative and econometric analysis. Journal of Social Science and Medicine, 8(44), 1169-1180.

Schuler, S. R. et al. (1998). MensViolence againts women in rural bangladesh: undermined or exacerbated by microcredit programmes? Development in practice, 8(2), 148-157.

SEC. Diagnostic & treatment guidelines on domestic violence, 94-677: 3M: 9/94. AMA: 1994.

Viano, E. C. (1992). Violence among intimates: major issues and approaches. Journal of Marriage and Family, 2(8), 148-157.

Walker, L. E. (1979). The battered woman. New York: Harper and Row.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.