palette
تدوین برنامه فرزندپروری مبتنی بر تجارب زیسته مادران کودکان با ناتوان هوشی
احمد شریفی اردانی, احمد یارمحمدیان, امیر قمرانی

چکیده

ناتوانی هوشی یک اختلال عصبی رشدی محسوب می­شود که تاثیر بسیار زیادی بر خانواده به خصوص مادران می­گذارد. لذا هدف از این پژوهش تدوین برنامه فرزندپروری مبتنی برتجارب زیسته مادران کودکان ناتوان هوشی بود. برای تدوین برنامه به شیوه کیفی به کاوش تجارب زیسته مادران با استفاده از مصاحبه ژرف­نگر با 12مادر، که دارای کودک ناتوانی هوشی بودند پرداخته شد و مضامین اصلی تجربه­ها از طریق روش Colaizzi کشف شد. سپس بر اساس مضامین اصلی کشف شده به مطالعه مروری کلیه روشهای فرزندپروری و برنامه های مربوطه( که در کتابها و مقالات مختلف مطرح شده بودند) پرداخته شد تا جلسات  فرزندپروری طراحی شود. و در نهایت برنامه فرزندپروری طراحی شده با استفاده از روش گروه­های کانونی بین مشاوران تخصصی مدارس استثنایی استان یزد مورد بررسی قرار گرفت و ضریب CVR مربوط به هرجلسه  محاسبه و در مورد برنامه به اجماع رسیده شد و روایی محتوایی و صوری آن مورد تایید قرار گرفت. یافته های حاصل از تجربیات مادران در زندگی با کودک مبتلا به ناتوانی هوشی در 7 مضمون اصلی ( تجربه سرزنش، نگرانی از آینده، مشکلات رفتاری کودک ، اختلال در تعامل، داغ و انزوای اجتماعی، افکار و احساسات منفی و دستاوردهای مثبت ) و 16 مضمون فرعی که به صورت زیرگروه­های مضامین اصلی کدبندی شده­اند، خلاصه گردید. سپس برنامه فرزندپروری مبتنی بر تجارب زیسته مادران دارای کودک ناتوان هوشی با استفاده از مولفه های اساسی درمان مبتنی بر شفقت و روش فرزندپروری مثبت در 9جلسه آموزشی تدوین شد. از آنجایی که برای طراحی این برنامه از تجارب مادران به عنوان مخاطبان اصلی و همچنین مطالعه­ی مروری گسترده منبع علمی برای پاسخگویی به نیازهای آنان استفاده شده است و کلیه جلسات آموزشی مورد بررسی و تایید متخصصان مربوطه قرار گرفته است، به این نتیجه می­رسیم که برنامه طراحی شده از روایی محتوایی و صوری قابل قبولی برخوردار می­باشد و می تواند در جهت پیشرفت کودکان ناتوان هوشی و خانواده­های آنها موثر و مفید باشد.

واژگان کلیدی
مادران، ناتوانی هوشی، تجارب زیسته، برنامه فرزندپروری.

منابع و مآخذ مقاله

منابع فارسی:

امامي سيگارودي، عبدالحسين؛ دهقان نيري، ناهيد؛ رهنورد، زهرا؛ نوري، سعيد علي(1391). روش شناسي تحقيق کيفي: پديدارشناسي. پرستاري و مامايي جامع نگر (فصل نامه دانشكده‌هاي پرستاري و مامايي استان گيلان)، 22(2)، 63-56.

Emami AH, Dehghan N, Rahnavard Z, Noori Saeed A.(2012). Qualitative research methodology: phenomenology. Holist Nurs Midwifery. 22(68) 56-63. [In Persian].

منابع انگلیسی:

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5®). American Psychiatric Pub.

Baer, R. A. (2010). Self-compassion as a mechanism of change in mindfulness-and acceptance-based treatments. Assessing mindfulness and acceptance processes in clients: Illuminating the theory and practice of change, 135-153.

Baker, B. L., Blacher, J., Crnic, K. A., & Edelbrock, C. (2002). Behavior problems and parenting stress in families of three-year-old children with and without developmental delays. American Journal on Mental Retardation, 107(6), 433-444.

Bennett- Goleman T. (2001). Emotional alchemy: How the mind can heal the heart. New York: Three Rivers Press.

Bor, W., Sanders, M. R., & Markie-Dadds, C. (2002). The effects of the Triple P-Positive Parenting Program on preschool children with co-occurring disruptive behavior and attentional/hyperactive Britten, N. (1995). Qualitative research: qualitative interviews in medical research. Bmj, 311(6999), 251-253.difficulties. Journal of abnormal child psychology, 30(6), 571-587.

Cann, W., Rogers, H., & Worley, G. (2003). Report on a program evaluation of a telephone assisted parenting support service for families living in isolated rural areas. Australian e-Journal for the Advancement of Mental Health, 2(3), 201-207.

Davis, K., & Dimidjian, S. (2012). The relationship between physical activity and mood across the perinatal period: a review of naturalistic and clinical research to guide future investigation of physical activity–based interventions for perinatal depression. Clinical Psychology: Science and Practice, 19(1), 27-48.

Gallagher, S., Phillips, A. C., Oliver, C., & Carroll, D. (2008). Predictors of psychological morbidity in parents of children with intellectual disabilities. Journal of Pediatric Psychology, 33(10), 1129-1136.

Gilbert, P. (2014). The origins and nature of compassion focused therapy. British Journal of Clinical Psychology, 53(1), 6-41.

Hassall, R., Rose, J., & McDonald, J. (2005). Parenting stress in mothers of children with an intellectual disability: The effects of parental cognitions in relation to child characteristics and family support. Journal of Intellectual Disability Research, 49(6), 405-418.

Hayes, S. C. (2008). The roots of compassion. Chicago: Keynote address presented at the fourth Acceptance and Commitment Therapy Summer Institute.

Herring, S., Gray, K., Taffe, J., Tonge, B., Sweeney, D., & Einfeld, S. (2006). Behaviour and emotional problems in toddlers with pervasive developmental disorders and developmental delay: associations with parental mental health and family functioning. Journal of Intellectual Disability Research, 50(12), 874-882.

Kauffman, J. M., Hallahan, D. P., & Pullen, P. C. (Eds.). (2011). Handbook of special education. Routledge.

Leung, C., Sanders, MR., Leung, S., Mark, R., & Lau, J. (2003). An outcome evaluation of the implementation of the Triple P-positive parenting program in Hong Kong. Family Process, 42(2), 531-544

Luckasson, R., & Reeve, A. (2001). Naming, defining, and classifying in mental retardation. Mental retardation, 39(1), 47-52.

Martorell, A., Gutiérrez-Recacha, P., Irazábal, M., Marsà, F., & García, M. (2011). Family impact in intellectual disability, severe mental health disorders and mental health disorders in ID. A comparison. Research in developmental disabilities, 32(6), 2847-2852.

McConkey, R., Truesdale-Kennedy, M., Chang, M. Y., Jarrah, S., & Shukri, R. (2008). The impact on mothers of bringing up a child with intellectual disabilities: A cross-cultural study. International Journal of Nursing Studies, 45(1), 65-74.

Miller, S. M., & Chan, F. (2008). Predictors of life satisfaction in individuals with intellectual disabilities. Journal of Intellectual Disability Research, 52(12), 1039-1047.

Murphy, N. A., Christian, B., Caplin, D. A., & Young, P. C. (2007). The health of caregivers for children with disabilities: caregiver perspectives. Child: care, health and development, 33(2), 180-187.

Neff, K. D. (2009). The role of self-compassion in development: A healthier way to relate to oneself. Human development, 52(4), 211-214.

Olsson, M. B., & Hwang, C. P. (2001). Depression in mothers and fathers of children with intellectual disability. Journal of Intellectual Disability Research, 45(6), 535-543.

Oshodi, Y., M Simoyan, O., EA Lesi, F., & I Ibeziako, P. (2013). Health Care Providers' Need for Child and Adolescent Mental Health (CAMH) Training in South Western Nigeria. Adolescent Psychiatry, 3(1), 95-101.

Roemer, L., Orsillo, S. M., & Salters-Pedneault, K. (2008). Efficacy of an acceptance-based behavior therapy for generalized anxiety disorder: Evaluation in a randomized controlled trial. Journal of consulting and clinical psychology, 76(6), 1083.

Saloviita, T., Itälinna, M., & Leinonen, E. (2003). Explaining the parental stress of fathers and mothers caring for a child with intellectual disability: A double ABCX model. Journal of Intellectual Disability Research, 47(4‐5), 300-312

Sanders, M. R. (1999). Triple P-Positive Parenting Program: Towards an empirically validated multilevel parenting and family support strategy for the prevention of behavior and emotional problems in children. Clinical child and family psychology review, 2(2), 71-90.

Sanders, M. R., Turner, K. M., & Markie-Dadds, C. (2002). The development and dissemination of the Triple P—Positive Parenting Program: A multilevel, evidence-based system of parenting and family support. Prevention Science, 3(3), 173-189.

Sanders, M. R., Markie-Dadds, C., & Turner, K. M. (2003). Theoretical, scientific and clinical foundations of the Triple P-Positive Parenting Program: A population approach to the promotion of parenting competence (Vol. 1). Queensland: Parenting and Family Support Centre, The University of Queensland.

Sanders, M. R., Ralph, A., Thompson, R., Sofronoff, K., Gardiner, P., Bidwell, K., & Dwyer, S. (2005). Every Family: A public health approach to promoting children’s wellbeing. Brisbane, Australia: university of Queensland.

Sanders, MR., Pidgeon, AM., Gravesock, F., Conners, D., Brown, S., & Young, RW. (2004). Dose parental attitudinal retraining and anger management enhance the effects of Triple p-positive parenting program with parents at risk of child maltreatment. Behavior Therapy, 35(3), 513-535

Sanders, MR., & McFarland, MC. (2006). Treatment of depressed mothers with disordered children. Cognitive behavioral therapy, 31(1), 86-112

Sanders, M. R., & Woolley, M. L. (2005). The relationship between maternal self‐efficacy and parenting practices: Implications for parent training. Child: care, health and development, 31(1), 65-73.

Irazábal, M., Marsà, F., García, M., Gutiérrez-Recacha, P., Martorell, A., Salvador-Carulla, L., & Ochoa, S. (2012). Family burden related to clinical and functional variables of people with intellectual disability with and without a mental disorder. Research in Developmental Disabilities, 33(3), 796-803.

Irons, C., & Lad, S. (2017). Using Compassion Focused Therapy to Work with Shame and Self-Criticism in Complex Trauma. Australian Clinical Psychologist, 3(1).


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.