palette
عوامل پیش‌بینی‌کنندۀ خوداثرمندی والدینی مادرانِ کودکان زیر دو سال
کارینه طهماسیان, آسیه اناری, محبوبه فتح‌آبادی

چکیده
خوداثرمندی والدینی به ‌معنای سطح اطمینان ادراک ‌شدۀ والد از چگونگی ایفای نقش خود است و می‌تواند با سازگاری روان‌شناختی و اجتماعی کودک و والد هم‌بسته باشد. هدف پژوهش حاضر، بررسی عوامل مؤثر در خوداثرمندی والدینی مادران کودکان زیر دو سال بود. این مطالعه در زمرۀ مطالعات توصیفی ‌ـ ‌پسرویدادی قرار دارد. بدین‌ منظور، با روش نمونه‌گیری هدفمند و در دسترس، از ۲۲۰ تن از مادران کودکان زیر دو سال شهر تهران خواسته شد تا به سؤالات پژوهش پاسخ دهند. از شاخص استرس والدینی (آبیدین، ۱۹۹۵)، مقیاس منابع حمایت اجتماعی (کوسک و کوسک، ۲۰۰۲)، پرسش‌نامۀ اثرمندی مادرانه (تتی و گلفند، ۱۹۹۱)، پرسش‌نامۀ افسردگي بك (بک، ۱۹۷۶)، پرسش‌نامۀ خُلق‌ و ‌خوی کودک (بیتس، ۱۹۸۶) و مقیاس اضطراب جدایی مـادرانه (هوک و مک برید و گنزدا، (۱۹۸۹) برای جمعآوری دادهها استفاده شد. نتایج تحلیل رگرسیون گام‌به‌گام نشان داد خُلق‌و‌خوی کودک و افسردگی مادر و استرس والدینی، در سه گام، حدود ۳۳ درصد واریانس خوداثرمندی والدینی مادرانِ کودکان زیر دو سال را تبیین میکنند؛ بنابراین برنامههای آموزشی و پیشگیرانه با در نظر گرفتن این متغیرها میتوانند سطح خوداثرمندی در مادران را افزایش داده و از ناسازگاری‌های بعدی پیشگیری کنند.
واژگان کلیدی
استرس والدینی، افسردگی و مادران، حمایت اجتماعی، خوداثرمندی والدینی، خُلق ‌و‌ خوی کودک.

منابع و مآخذ مقاله

دادستان، پ.، احمدی ازغندی، ع. حسن‌آبادی، ح. (۱۳۸۵). «تنیدگی والدینی و سلامت عمومی؛ پژوهشی دربارۀ رابطۀ تنیدگی حاصل از والدگری با سلامت عمومی در مادران پرستار و خانه‌دار دارای کودکان خردسال». روان‌شناسان ایرانی، ۲(۷)، ۱۷۱ تا ۱۸۴.

طالعی، ع. (۱۳۸۸). بررسی اثربخشی برنامۀ فرزندپروری مثبت بر مشکلات رفتاری دختران و خود اثرمندی والدینی مادران. پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی مشاورۀ مدرسه، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

طهماسیان، ک.، اناری، آ.، فتح‌آبادی، م. (۱۳۹۰). عوامل مؤثر در خوداثرمندی والدینی مادران کودکان ۲ تا ۶ سالۀ شهر تهران. طرح پژوهشی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

گراث‌ـ‌مارنات، گ. (۱۳۸۴). راهنمای سنجش روانی برای روان‌شناسان بالینی. جلد ۱، مشاوران و روان‌پزشکان، ترجمۀ حسن پاشاشریفی و محمدرضا نیکخو، تهران: سخن.

Abidin, R. R. (1983). Introducing to the special issue: the stresses of parenting, Journal of clinical child psychology, 19: 298-301.

Anderson, O. A. (2008). Linking work stress, parental self-efficacy, ineffective parenting, and youth problem behavior. Journal of Family Studies, 37 (2): 256-263.

Bandura, A. (1989). Regulation of cognitive processes through perceived self- efficacy. Developmental Psychology, 25(5), 729-735.

Bandura, A. (1997). Regulation of cognitive processes through perceived self- efficacy. Developmental Psychology, 25(5), 729-735.

Bandura, A. (1998). Self efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 191-215.

Beck, A.T. (1967). Depression: Clinical, experimental, and theoretical aspects. New York: Hoeber. Republished as Depression: Causes and treatment. Philadelphia: University of Pennsylvania Press).

Coleman, P. K., & Karraker, K. H. (2003). Maternal self-efficacy beliefs, competence in parenting and toddlers behavior and developmental status, Infant mental Health, 24: 126-148.

Cutrona, C. E., & Troutman, B. R. (1986). Social support, infant temperament, and parenting self-efficacy: A mediational model of postpartum depression, Child Development, 57: 1507-1518.

Donovan, W. L., Leavitt, L. A., & Walsh, R. Q. (1990). Maternal selfefficacy: Illusory control and its effect on susceptibility to learned helplessness. Child Development, 61, 1638-1647.

Dumka, L. E., Stoerzinger, H. D., Jackson, K. M. & Roosa, M. W. (1996). Examination of the cross-cultural and cross language equivalence of the parenting self-agency measure. Family Relations,45, 216-222.

Ghassemzadeh, H., Mojtabai, R., Karamghadiri, N., & Ebrahimkhani, N. (2005). Psychometric properties of a Persian-Language version of the Beck Depression Inventory-Second Edition: BDI-II-Persian. Depression and Anxiety, 21, 185-192.

Gray, B. (2006). Preception of self-efficacy among parent of middle adolescents: A qualitative study. Copyright by proquest Information and Learning Company.

Gross, D., Conrad, B., Fogg, L., & Wothke, w. (1994). A longitudinal model of maternal self-efficacy, depression, and difficult temperament in toddler hood, Research in Nursing & Health, 17: 207-215.

Hock, E., McBride, S., & Gnezda, M. T. (1989) Maternal separation anxiety: mother-infant separation from the maternal perspective. Child Development, 60(4): 793-802.

Holland, M. L., Yoo, B. K. , Kitzman H. (2010). Self-Efficacy as a Mediator between Maternal Depression and Child Hospitalizations in Low-Income Urban Families. Maternal and Child Health J. In press. DOI: 10.1007/s10995-010-0662-z.

Hsu, H-C., & Sung, J. (2008). Separation anxiety in first-time mothers: infant behavioural reactivity and maternal parenting self-efficacy as contributors. Infant Behavior and Development, 31, 294-301.

Jones, T. L. (2006). Examining potential determinants of parental self-efficacy. University of South Carolina.

Jones, T. L., Prinz. R. J. (2005). Potential roles of parenting self-efficacy in parent and child adjustment: A review, Clinical psychology review, 25: 341-363.

Kim, J. I. (2007). Mothers’ Depression and Parenting Efficacy among American. M. A in psychology, Ohio University.

Koeske, G. F., & Koeske, R. D. (2002). The Sources of Social Support Scale: Description, utility, and psychometric properties. Submitted manuscript.

Leerkes, E. M., & Crockenberg, S. C. (1999). The Development of Maternal self-efficacy, paper presented at the biennial meeting of the society for research child development: Albuquerque.

Leerkes, E. M., & Crockenberg, S. C. (2002). The development of maternal self-efficacy and its impact on maternal behavior. Infancy, 3(2), 227-247.

Mazaheri – Tehrani, M. A. (1997). Attachment from a systemic perspective: A study of Iranian families. Unpublished doctoral dissertation, Birkbeck College, University of London, London.

Montigny, F. D., Lacharite, C. (2005). Perceived parental efficacy: concept analysis, Journal of advanced Nursing, 42(2): 531-544.

Moraes, H. G. (2006). Prevalence of postpartum depression an associated factors. Resvista de saude publica 40 (1) 65-70.

Morgan, J., Robinson, D., & Aldrige, J. (2002). Parenting stress and externalizing child behavior: Research review. Journal of child and Family social work, 7: 219-225.

Papousek, H., & Papousek, M. (1977). Mothering and the cognitive head-start. Chapter in H.R. Schaffer (Ed.), Studies in mother-infant interaction. London: Academic Press.

Porter, L., & Hsu, H. (2003). First-time mothers’ perceptions of efficacy during the transition to motherhood: links to infant temperament. Journal of Family Psychology, 17, 54-64.

Salo, S., Kivist , K., Korja, R., Biringen, Z., Tupola, S., Kahila, H., Kivitie-Kallio, S. (2009). Emotional Availability, Parental Self-Efficacy Beliefs, and Child Development in Caregiver-Child Relationships with Buprenorphine-Exposed 3-year-olds, Parenting, 9(3): 244 – 259.

Sanders, M.R., Wooley, M. L. (2005). The relationship between maternal self-efficacy and parenting practices: implications for parent training, child: adolescent of young children.

Santos, I. S. (2007). Comparing validity of Edinburgh scale and SRQ20 in screening of postpartum depression. Clinical practice and epidemiology mental health. 3(18): 416-418.

Scher, A. (2008). Maternal separation anxiety as a regulator of infants’ sleep. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 49(6): 618–625.

Shumow, L., Lomax, R. (2002). Parental self-efficacy: predictor of parenting behavior adolescent outcomes, parenting, science and practice, 2: 127-150.

Spielman, V. & Ben-Ari, O. (2009). Parental Self-Efficacy and Stress-Related Growth in the Transition to Parenthood: A Comparison between Parents of Pre- and Full-Term Babies. Health and Social Work, 34 (3):201-212.

Spielman, V., Ben-Ari, O. (2009). Parental self-efficacy and stress-related growth in the transition to parenthood: A Comparison between Parents of Pre- and Full-Term Babies. Health and Social Work, 34(3):201-212.

Stifter, C. A., & Bono, A. (1998). The effct of infant colic on maternal self-perceptions and mother-infant attachment. Child: care, health and dvelopment, 24(5): 339-351.

Storm, H. A., & Ridley-Johnson, R. (1994). Maternal separation anxiety and child care: effects on maternal behaviors. Paper presented at the annual meeting of the American association (103rd, Nwyouork).

Tam, K. K., Chan, Y. C., & Wong, C. K. M. (1994). Validation of parenting stress Index among Chinese mothers in Hong kong, Journal of community psychology, 22:211-223.

Teti, D. M. & Gelfand, D. M. (1991). Behavioral competence among mothers of infants in the first year: The Meditational role of maternal self-efficacy. Child Development, 62, 918-929.

Trunzo, A. C. (2006). Engagement, parenting skills, and parent-child relations as mediators of the relationship between parental self-efficacy and treatment outcomes for children with conduct problems. MSc Thesis, University of Pittsburgh.

Tylor, S. (2006) An investigation of the relationship between black single mothers' myth/stereotype acceptance, parental self efficacy, and childrearing practices. MSc Thesis, Boston College.

Weaver, C. M., Shaw, D. S., Dishion, T. J., Melvin, N. (2008). Parenting self-efficacy and problem behavior in children at high risk for early conduct problems: The mediating role of maternal depression. Infant Behavior and Development, 31(4): 594-605.

Wells-Parker, E., Miller, D. I., & Topping, S. (1990). Development of control of outcome scales and self-efficacy scales for women in four life roles. Journal of Personality Assessment, 54, 564-575.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.