palette
کارکرد خانواده و گرایش به سوءمصرف مواد در نوجوانان: نقش واسطه ای انسجام و آشفتگی هویت
احسان نیک منش, محسن دهقانی, مجتبی حبیبی, صادق فلاح تفتی, سارا صلواتی

چکیده

چکیده

افزایش روزافزون گرایش به سوءمصرف مواد مخدر در بین نوجوانان و جوانان، سال­های متمادی است که توجه روانشناسان را به خود جلب کرده است. تاکید محققین در زمینه علل گرایش به مواد مخدر بر تعامل فرد و خانواده بوده و مطالعه کنش متقابل این دو با اهمیت پنداشته شده است. در همین رابطه هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط کارکرد خانواده و گرایش به سوء مصرف مواد در نوجوانان و مطالعه نقش واسطه­ای هویت بود. 208 نوجوان بین سنین 15 تا 18 سال به ابزارهای پژوهش شامل مقیاس انسجام و انعطاف­پذیری خانواده (FACES-IV)، سیاهة مراحل روانی اجتماعی اریکسون و مقیاس استعداد اعتیاد (APS) پاسخ دادند. یافته­های پژوهش نشان داد که رابطه معکوسی بین ابعاد متوازن، رضایت و تعاملات خانوادگی با گرایش به اعتیاد وجود دارد و ابعاد نامتوازن کارکرد خانواده با گرایش به اعتیاد، به جز بعد نامنعطف رابطه مستقیمی داشت. در ادامه انسجام هویت رابطه معکوس و سردرگمی هویت رابطه مستقیم معناداری با گرایش به اعتیاد داشتند. همچنین اثر کارکرد نامتوازن خانواده با واسطه سردرگمی هویت بر گرایش به اعتیاد معنادار بود. نتایج این مطالعه مطرح می‎سازد که ارزیابی و مداخلاتی که هم بر خود و هم بر بافت خانوادگی متمرکزند، احتمالا در پیشگیری یا کاهش مصرف مواد در نوجوانان مؤثرترند.

واژگان کلیدی
نوجوان- سوء مصرف مواد- کارکرد خانواده- هویت

منابع و مآخذ مقاله

- حبیبی، م.، مظاهری، م. ع.، دهقانی، س.، عاشوری، ا. (1393). هنجاریابی و ساختار عاملی مقیاس تعاملات خانوادگی (FCS) و رضایت خانوادگی (FSS): در خانواده های ایرانی. خانواده پژوهی، 10 (39)، 329-313.

- مظاهری، م. ع.، حبیبی، م.، عاشوری، ا. (1392). ويژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی مقياس انسجام و انعطاف‌پذيری خانواده (FACES-IV). مجله روانپزشكي و روانشناسي باليني ايران، 19(4)، 325- 314.

- مجدآبادي فراهاني، ز.، فرزداد، و. (1391). ساختارعاملي و همساني دروني زيرمقياس هويت سياهه مراحل رواني اجتماعي اريکسون. روان‌شناسی تحولی، 9(24)، 177-169.

- مینویی، م.، صالحی، م. (1382). بررسی عملی بودن، اعتبار، روایی و هنجاریابی آزمون‌های APS، ASS و MAC. فصلنامه سوء مصرف مواد، 1(3)، 107-77.

American Psychiatric Association. (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4 th ed). Text Revisional. Washington, DC: Author.

Arria, A. M., Mericle, A. A., Meyersk, K., & Winters, K. C. (2012). Parental substance use impairment, parenting and substance use disorder risk. Journal of Substance Abuse and Treatment, 43, 114-122.

Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of personality and social psychology, 51(6), 1173.

Benjet, C., Borges, G., Medina-Mora, M.E., & Mendez, E. (2013). Chronic childhood adversity and stages of substance use involvement in adolescents. Drug Alcohol Dependency, 131, 85-91.

Borning, S., Kumpfer, K., Kruse, K., Sack, P.M., Schauning-Busch, J., Ruths, S., Moresge, D., Pflug, E., Klein, M., & Tomasius, R. (2012). Selective prevention programs for children from substance-affected families: A comprehensive systematic review. Substance Abuse Treatment and Policy, 7, 213-40.

Clark, H.K., Shamble, S.R., Ringwalt, c.L., & Hanley, S. (2012). Predicting high risk adolescents’ substance use over time: The role of parental monitoring. Journal of Primary Prevention, 33 67-77.

Dmitrieva, J., Chen, C., Greenberger, E., & Gil‐Rivas, V. (2004). Family relationships and adolescent psychosocial outcomes: Converging findings from Eastern and Western cultures. Journal of Research on Adolescence, 14(4), 425-447.‏

Doge, K.A., & Pettit, G.S. (2003). A biopsychosocial model of the development of chronic conduct problems in adolescence. Developmental Psychology, 39(2), 349ـ371.‏

Dumas, T. M., Ellis, W. E., & Wolfe, D. A. (2012). Identity development as a buffer of adolescent risk behaviors in the context of peer group pressure and control. Journal of adolescence, 35(4), 917-927.

Fuller, B.E., Chermack, S.T., Cruise, K.A., Kirsch, E., Fitzgerald, H.E. & Zucker, R.A. (2003).Predictors of aggression across three generations among sons of alcoholics: Relationships involving grandparental and parental alcoholism, child aggression, marital aggression and parenting practices. Journal of Studying Alcoholism, 64, 472-83.

Hummel, A., Shelton, K. H., Heron, J., Moore, L., & Bree, M. (2013). A systematic review of the relationships between family functioning, pubertal timing and adolescent substance use. Addiction, 108(3), 487-496.

Johanson, E. A, & Nozick, K. J. (2011). Personality, Adjustment, and Identity Style Influences on Stability in Identity and Self-Concept during the Transition to University. Identity: An International Journal of Theory and Research, 11 (1), 25-46.

Kaminer, Y. (2013). Adolescent substance abuse: A comprehensive guide to theory and practice. Springer Science & Business Media.‏

Kumpfer, K. L. (2014). Family-based interventions for the prevention of substance abuse and other impulse control disorders in girls. ISRN Addiction, 2014.

Lekkou, S.L. (2006). Adolescents' voices: Mental health, selfـesteem, sense of coherence, family functioning and life attitudes in Swedish and Greek adolescent. Doctoral Thesis, Department of Social Work and Division of Child and Adolescent Psychiatry, Department of Clinical Sciences, Umea University.

Lewis, T. F., & Gouker, J. E. (2007). Ideological maturity and drinking behaviors among college students. Journal of Alcohol and Drug Education, 51, 17-35.

Luk, J. W., Farhat, T., Jannotti, R., & Simons-Morton, B. G. (2010). Parent-child communication and substance use among adolescent: Do father and mother communication play a different rol for sons and daughters? Addictive Behaviors, 35, 426-431.

Maithya, R. W. (2009). Drug abuse in secondary schools in Kenya: Developing a programme for prevention and intervention. Doctoral dissertation, University of South Africa.‏

Marcia, J. E. (1993). Ego identity: A handbook for psychosocial research. Springer-Verlag.

Moss, H. B., Lynch, K. G., Hardie, T. L., & Baron, D. A. (2014). Family functioning and peer affiliation in children of fathers with antisocial personality disorder and substance dependence: associations with problem behaviors. American Journal of Psychiatry.‏

Munro, G., Munro, B. & Adams, G. (2005). Identity styles and addictive behaviors among Alberta youth. Paper presented at Canadian Centre on Substance Abuse Conference.

Olson, D. H., Gorall, D. M., & Tiesel, J. W. (2006). FACES-IV package: Administration. Minneapolis, MN: Life Innovations.‏

Pellerone, M., Spinelloa, C., Sidoti, A., & Micciche, S. (2015). Identity, Perception of Parent-adolescent Relation and Adjustment in a Group of University Students. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 190, 459-464.‏

Platter, A. J., & Kelley, M. L. (2012). Effectiveness of an educational and support program for family members of a substance abuser abstract. The American Journal of Family Therapy, 40, 208-231.

Reis, O., & Youniss, J. (2004). Patterns in identity change and development in relationships with mothers and friends. Journal of Adolescent Research, 19(1), 31-44.‏

Rose, D. N., & Bond, M. J. (2008). Identity, stress and substance abuse among young adults. Journal of Substance Use, 13(4), 268-282.

Rosenthal, D. A., Gurney, R. M., & Moore, S. M. (1981). From trust on intimacy: A new inventory for examining Erikson’s stages of psychosocial development. Journal of Youth and Adolescence, 10(6), 525-537.‏

Schwartz, J., Craig, A., Pantin, H., Brown, H., Ana, E., & Szapocznik, J. (2009). Relationships of Social Context and Identity to Problem Behavior among High-Risk Hispanic Adolescents. Youth & Society, 40 (4), 541-570.

Schwartz, S. J., Côté, J. E., & Arnett, J. (2005). Identity and agency in emerging adulthood: Two developmental routes in the individualization process. Youth and Society.

Schwartz, S. J., Côté, J. E., & Arnett, J. J. (2005). Identity and agency in emerging adulthood two developmental routes in the individualization process. Youth & Society, 37(2), 201-229.‏

Skeer, M., McCornick, M., Normal, S. T., Buka, S. L., & Gilman, S. E. (2009). A Prospective study of familial conflict psychological stress and the development of substance use disorders in adolescence. Drug and Alcohol Dependence, 104(1-2), 65-72.

Swendsen, J., Burstein, M., Case, B., Conway, K. P., Dierker, L., He, J., & Merikangas, K. R. (2012). Use and abuse of alcohol and illicit drugs in US adolescents: Results of the National Comorbidity Survey–Adolescent Supplement. Archives of general psychiatry, 69(4), 390-398.‏

Swords, L., Heary, C., & Hennessy, E. (2011). Factors associated with acceptance of peers with mental health problems in childhood and adolescence. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 52(9), 933-941.‏

Thoits, P. A. (2013). Self, identity, stress, and mental health. In Handbook of the sociology of mental health (pp. 357-377). Springer Netherlands.‏

Walker, R., & Shepherd, C. (2008). Strengthening Aboriginal family functioning: What works and why? Australian Institute of Family Studies.‏

Weed, N. C., Butcher, J. N., McKenna, T., & Ben-Porath, Y. S. (1992). New measures for assessing alcohol and drug abuse with the MMPI-2: The APS and AAS. Journal of personality assessment, 58(2), 389-404.

Yan, W., Li, Y., & Sui, N. (2014). The relationship between recent stressful life events, personality traits, perceived family functioning and Internet addiction among college students. Stress and Health, 30(1), 3-11.‏

Yen, J. Y., Yen, C. F., Chen, C. C., Chen, S. H., & Ko, C. H. (2007). Family factors of internet addiction and substance use experience in Taiwanese adolescents. CyberPsychology & Behavior, 10(3), 323-329.‏

Weed, N. C., Butcher, J. N., McKenna, T., & Ben-Porath, Y. S. (1992). New measures for assessing alcohol and drug abuse with the MMPI-2: The APS and AAS. Journal of personality assessment, 58(2), 389-404.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.