palette
اصلاح نظام مالی حاکم بر روابط زوجین
محمد روشن, زکیه نعیمی

چکیده

در نظام حقوقی ما، روابط مالی زوجین مبتنی بر اصل «استقلال دارایی» نظام یافته و با تدابیر مالی ویژه­ای هم‌چون «نفقه»، «مهریه» و «اجرت­ المثل»، تکمیل شده است. با تحلیل جزء به جزء این عناصر، به نظر می­ رسد که عملکرد آن­ها در کنار یکدیگر چندان مطلوب نیست، چرا که ناتوان از برآورده ساختن یکی از مهم­ترین خواسته­­ های خانواده­ امروز یعنی «برابری دو رکن هم‌طراز زن و مرد» بوده و جایگاه اقتصادی متعادلی را برای طرفین برقرار نمی­ سازند. در راستای اصلاح این ساختار، با توجه به نقش هر یک از زوجین در خانواده امروز و هم‌چنین با نظر به تجربیات موفق سایر نظام­ های حقوقی، می‌توان به تعریف یک رژیم مالی منسجم پرداخت که در جهت ایجاد تعادل اقتصادی میان زوجین و برابر ساختن سطح اقتصادی آنان در دوران زندگی مشترک و پس از آن، کارساز است. رژیم «اشتراک دارایی زوجین» علاوه بر قابلیت انطباق با نظام اجتماعی ما، با اصول حقوقی نیز سازگار به نظر می ­رسد. در نتیجه می­ توان آن را حداقل به عنوان یک مکمل در کنار رژیم مالی موجود معرفی کرده و امکان انتخاب آن را برای زوجین فراهم ساخت.

واژگان کلیدی
نظام مالی زناشویی- رژیم اشتراک دارایی- رژیم استقلال دارایی افراد- تکلیف به انفاق

منابع و مآخذ مقاله

الحرانی، ا. (1409ق.). تحف العقول. قم: موسسه الرساله.

انصاری، م. و طاهری، م. ع. (1384). دانشنامه حقوق خصوصی. جلد 3. تهران: انتشارات محراب.

جعفری لنگرودی، م. ج. (1386). حقوق خانواده. تهران: کتابخانه گنج دانش.

درازی بحرانی، ی. (بی تا). حدائق الناضره فی احکام العترة الطاهره. قم: مؤسسه نشر اسلامی.

روشن، م. (1390). حقوق خانواده. تهران: انتشارات جنگل.

شیخ طبرسی، (بی‌تا). مجمع‌البیان فی تفسیر قرآن. جلد 3. لبنان: مؤسسة الأعلمي للمطبوعات بيروت.

صدرالاشرافی، م.، خنکدار طارسی، م.، شمخانی، ا. و یوسفی افراشته، م. (1391). آسیب‌شناسی طلاق (علل و عوامل) و راهکارهای پیشگیری از آن. فصلنامه مهندسی فرهنگی، 7(73 و 74)، 53-26.

صفایی، ح. و امامی، ا. (1387). حقوق خانواده. جلد 1. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

عاملی جبعی، ز. (شهید ثانی)، (بی‌تا). مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام. جلد 1. قم: مؤسسه معارف اسلامی.

علامه حلی، (1413ق.). قواعد الاحکام. جلد 3. قم: موسسه نشر اسلامی.

فهرستی، ز. و چاوشی‌ها، م. (1387). شروط مندرج در سند ازدواج: بررسی و تحلیل. دوفصلنامه بانوان شیعه، 17(5)، 140-109.

قرشی بنایی، ع. ا. (1412ق.). قاموس قرآن. جلد 6. تهران: دارالکتب اسلامیه.

قرطبی، (1985م.). الجامع لاحكام القرآن. جلد 5. لبنان: طبعه دار احياء التراث العربي بيروت.

کاتوزیان، ا. ن. (1385). حقوق خانواده. جلد 1. تهران: شرکت سهامی انتشار.

محقق داماد، م. (1384). بررسی فقهی حقوق خانواده؛ نکاح و انحلال آن. تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.

محمدی، ع. (1383). رژیم مالی خانواده در ایران و فرانسه. فصلنامه کتاب زنان، 7(24)، 229- 197.

معرفت، م. ه. (1380). زن در نگاه قرآن و در فرهنگ زمان نزول، ترجمه ح. حکیم‌باشی. فصلنامه پژوهش‌های قرآنی، (25 و 26)، 28-16.

نجفی، م. ح. (بی‌تا). جواهرالکلام فی شرح شریعة الاسلام. جلد 31. تهران: مکتبة الاسلامیة.

Al-Allamah Al-Hilli, (1413). [Qawaid Al-Ahkam]. Vol. 3. Qom: Institution of Nashr Eslami [in Arabic].

Al-Amili Al-Juba’I, Z., (Shahid Sani), (No Date). [Masalik Al-Afham fi Tanqih Sharaye Al-Islam]. Vol. 1. Qom: Ma’aref Eslami Institution [in Arabic].

Al-Harrani, E., (1987). [Tuhaf Al-Uqul]. Qom: Al-Resale Institution [in Arabic].

Al-Qurtubi, (1985). [Al-Jami li-Ahkam al-Qur'an]. Vol. 5. Beirut: Dar Ihya Al-Turath Al-Arabi [in Arabic].

Anitei, N. (2011). General Considerations about Matrimonial Regime under the Provisions of the New Romanian Civil Code. Postmodern Openings, 8(2), 77-99.

Ansari, M., & Taheri, M. A., (2005). [Private Law Encyclopedia]. Vol. 3. Tehran: Mehrab Press [in Persian].

Boele-Woelki, K. (2000). Matrimonial Property Law from a Comparative Law Perspective, (H. Warendorf, Trans.). Amsterdam: The Series Ars Notariatus C111.

Bonomi, A. & Steiner, M., (2006). Les Régimes Matrimoniaux En Droits Arabe et Musulman – Cas De l’Egypte Et Du Maroc, Librairie Droz, Genève.

Coester-Waltjen, D., & Coester, M. (2001). Study on Matrimonial Property Regimes and the Property of Unmarried Couples in Private International Law and Internal Law. Commission Européenne.

Darazi Bahrani, Y. (No Date). [Al-Hadai'q Al-Nadira fi Ahkam Al-'Itra Al-Tahira]. Qom: Nashr Eslami Publication [in Arabic].

Fehresti, Z., & Chavoshihaa, M., (2008). [Conditions Stipulated in Marriage Deed: A Study and Analysis]. Shiite Women, 17(5), 109-140 [in Persian].

Frémeaux, N., & Marion L., (2013). Plus ou moins mariés: l’évolution du mariage et des régimes matrimoniaux en France. Économie Et Statistique, 462-463, 125-151.

Jafari Langroodi, M. J. (2007). [Family Law]. Tehran: Ganje Danesh Library [in Persian].

Katouzian, A. N., (2006). [Family law]. Vol. 1. Tehran: Sahami Enteshar Corporation [in Persian].

Librando, V., (1978). The Reform of Family Law in Italy. Netherlands: Springer.

Marefat, M. H., (2002). [Woman in the Quran View and Culture of Revelation Time (H. Hakimbashi, Trans.)]. Journal of Quran Studies, 25-26, 16-28 [in Persian].

Mohaghegh Damad, S. M., (2005). [Jurisprudential Study of Family Law: Marriage and its Dissolution]. Tehran: Nashr Olume Eslami [in Persian].

Mohammadi, A., (2004). [Financial Regime of the Family in Iran and France]. Journal of Women’s Book, 24, 197- 229 [in Persian].

Najafi, M. H. (No Date). [Jawahir Al-Kalam fi Sharh Sharaye Al-Islam]. Vol. 31. Tehran: Maktabe Eslamiye [in Arabic].

Qoreshi Banaei, A. A., (1992). [Qamus Al-Qur'an]. Vol. 6. Tehran: Darolkotob Eslamiye [in Persian].

Rešetar, B. (2008). Matrimonial Property in Europe: A Link between Sociology and Family Law. Electronic Journal of Comparative Law, 12.3, http://www.ejcl.org/123/art123-4.pdf

Roshan, M., (2011). [Family Law]. Tehran: Jangal Publications [in Persian].

Sadrolashrafi, M., Khonakdar Taresi, M., Shamkhani A., & Yusefi Afrashteh, M. (2013). [Pathology of Divorce (factors and causes) and Solutions to Prevent]. Journal of Cultural Engineering, 7(73-74), 26-53 [in Persian].

Safaei, S. H., & Imami, A., (2008). [Family Law]. Vol. 1. Tehran: Tehran University Publications [in Persian].

Shaykh Tabarsi, (No Date). [Majma' Al-Bayan fi Tafsir Al-Qur'an]. Beirut: Syndicate of Publishers Union in Lebanon [in Arabic].


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.