palette
اثربخشی آموزش کیفیت زندگی‌درمانی بر کاهش استرس والدینی و ابعاد آن در بین مادران کودکان ناتوان هوشی

چکیده
پژوهش حاضر به منظور بررسي اثربخشي آموزش کيفيت زندگي درماني بر کاهش استرس والديني و ابعاد آن در بین مادران کودکان با ناتوانی هوشی انجام شد. این پژوهش از نوع نیمه ­آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماري عبارت بود از مادران داراي دانش‌آموز با ناتوانی هوشی شهر سميرم. نمونه آماري 30 مادر داراي فرزند ناتوان هوشی بودند که به شکل در دسترس انتخاب شدند و به شکل تصادفي در دو گروه آزمايش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) جايگزين شدند. در حالی­که گروه گواه در لیست انتظار قرار داشت، گروه آزمايش طي 9 جلسه 90 دقيقه­ اي بسته کيفيت زندگي درماني را دريافت کردند. ابزار پژوهش عبارت بود از فرم کوتاه پرسش‌نامه استرس والديني آبدين (1983). هر دو گروه در دو مرحله پيش ­آزمون و پس­ آزمون در معرض ارزيابي قرار گرفتند. به منظور تجزيه و تحليل داده ­ها از آمار توصيفي (ميانگين و انحراف استاندارد) و استنباطي (تحليل کواريانس چندمتغيري) استفاده شد. نتايج به دست آمده نشان داد گروه کنترل در ارزیابی های پس آزمون نسبت به گروه آزمایشی استرس بیشتری نشان می دهند. به اين ترتيب مي‌توان نتيجه گرفت که اين روش براي کاهش استرس‌هاي والديني و ابعاد آن در بین مادران کودکان با ناتوانی هوشی مؤثر است.
واژگان کلیدی
استرس والديني- آموزش کيفيت زندگي درماني- کودکان با ناتوانی ذهنی

منابع و مآخذ مقاله

آقاجاني، س.، افروز، غ. ع.، نريماني، م.، غباري بناب، م، ب.، و محسن‌پور، ز. (1394). اثربخشي روش آموزشي کاهش استرس مبتني بر ذهن‌آگاهي در ارتقاي تعامل مادر ـ کودک در مادران دانش‌آموزان کم‌توان ذهني. فصلنامه کودکان استثنايي، 15(1)، 84-75.

امامي، ز.، و کجباف، م. ب. (1393). اثربخشي کيفيت زندگي درماني بر علائم اضطراب و افسردگي دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه. پژوهش‌هاي علوم شناختي و رفتاري، 4(2)، 102-89.

امامی، م.، عابدی، م. ر.، و جوادزاده شهشهانی، ا. (1391). بررسی اثر بخشی درمان مبتنی بر کیفیت زندگی بر کاهش تعارض کار ـ خانواده و خانواده ـ کار در زنان شاغل در سازمان فرهنگی هنری شهرداری شهر تهران. سومین همایش ملی مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی‌شهر. فروردین 1391.

پاداش، ز.، فاتحي‌زاده، م.، عابدي، م. ر.، و ايزدی‌خواه، ز. (1391). بررسي اثربخشي درمان مبتني بر کيفيت زندگي بر رضايت زناشويي. مجله تحقيقات علوم رفتاري، 10(5)، 372-363.

خرم‌آبادي، ر.، پوراعتماد، ح، ر.، طهماسيان، ک.، و چيمه، ن. (1388). مقايسه استرس والدگري در مادران کودکان مبتلا به اختلال اتيسم با مادران کودکان بهنجار. فصلنامه خانواده‌ پژوهي، 5(3)، 399-387.

رستمی، م.، ابوالقاسمی، ع.، و نریمانی، م. (1392). اثر بخشی درمان مبتنی بر بهبود کیفیت زندگی بر بهزیستی روان‌شناختی زوجین ناسازگار. مجله مشاوره و روان درمانی خانواده، 3(1)، 124-105.

ساجدي، ف.، وامقي، ر.، عليزاد، و.، ملک خسروي، غ.، کريملو، م.، راوريان، آ.، و شهشهاني‌پور، س. (1389). آيا شدت اضطراب در مادران کودکان مبتلا به فلج مغزي بالاتر از مادران کودکان عادي است؟ فصلنامه توانبخشي، 39، 14-8.

علي‌اکبري دهکردي، م.، کاکوجويباري، ع. ا.، محتشمی، ط.، و يکتاخواه، س. (1390). ميزان استرس در مادران کودکان بهنجار، کم‌شنوا و ساير کودکان استثنايي. شنوايي ‌شناسي، 20(1)، 136-129.

فدايي، ز.، دهقاني، م.، طهماسيان، ک.، و فرهادي، ف. (1389). بررسي ساختار عاملی، اعتبار و روايي فرم کوتاه شاخص استرس فرزندپروري (PSI-SF) در مادران کودکان داراي کودک 7 تا 12 ساله. مجله تحقيقات علوم رفتاري، 8(2)، 91-81.

فريش، م. (2006). روان‌درماني مبتني بر بهبود کيفيت زندگي، ترجمه ا. خمسه (1390). تهران: ارجمند.

قاسمي، ن.، کجباف، م. ب.، و ربيعي، م. (1390). اثربخشي گروه درماني مبتني بر کيفيت زندگي بر بهزيستي ذهني و سلامت روان. فصلنامه روان‌شناسي باليني، 3(2)، 34-23.

کاوه، م.، عليزاده، ح.، دلاور، ع.، و برجعلي، ا. (1390). تدوين برنامه افزايش تاب‌آوري در برابر استرس و تأثير آموزش آن بر مؤلفه‌هاي کيفيت زندگي والدين داراي کودک کم‌توان ذهني خفيف. فصلنامه کودکان استثنايي، 11(2)، 140-119.

کشاورز، ا.، مهرابي، ح.، و سلطاني‌زاده، م. (1388). پيش‌بيني‌کننده‌هاي روان‌شناختي رضايت از زندگي. روان‌شناسي تحولي: روان‌شناسان ايراني، 6(22)، 168-159.

گلپرور، م.، و بهادری، و. (1393). تأثیر آموزش کیفیت زندگی بر مؤلفه‌های سرمایۀ روان‌شناختی دانشجویان دختر. فصلنامه مطالعات زن و خانواده، 2(1)، 91-73.

ملك پور، م.، فراهاني، ح.، آقايي، ا.، و بهرامي، ع. (1385). تأثير آموزش مهارتهاي زندگي بر كاهش فشار رواني مادران كودكان عقب مانده ذهني و عادي. پژوهش در حيطه كودكان استثنايي، 6(2)، 676-661.

موسوي خطاط، م.، سليماني، م.، و عبدي، ك. (1390). مقايسه ويژگي‌هاي شناختي، رواني و اجتماعي والدين بيش از يک فرزند استثنايي با والدين کودکان عادي. فصلنامه توانبخشي، 12(3)، 64-53.

Abedi, M. R., & Vostanis, P. (2010). Evaluation of quality of life therapy for parents of children with obsessive compulsive disorders in Iran. European Child & Adolescent Psychiatry, 19(7), 605-613.

Abidin, R. R., & Brunner, J. F. (1995). Development of a parenting alliance inventory. Journal of Clinical Child Psychology, 24(1), 31-40.

Aghajani, S., Afrooz, G. A., Narimani, M., Ghobari Bonab, M. B., & Mohsenpour, Z. (2015). [The Effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction on Mother-Child Interaction among Mothers with Intellectually Disabled Children]. Journal of Exceptional Children, 15(1), 75-84 [in Persian].

Aliakbari Dehkordi, M., Kakojoibari, A. A., Mohtashami, T., & Yektakhah, S. (2011). [Stress in mothers of hearing impaired children compared to mothers of normal and other disabled children]. Auditory and Vesitibular Research, 20(1), 129-136 [in Persian].

Cooper, C. E., McLanahan, S. S., Meadows, S. O., & Brooks-Gunn, J. (2009). Family structure transitions and maternal parenting stress. Journal of Marriage and Family, 71(3), 558-574.

Dave, D., Mittal, S., Tiwari, D., Parmar, M. C., Gedan, S., & Patel, V. (2014). Study of anxiety and depression in caregivers of intellectually disabled children. Journal of Research in Medical and Dental Science, 2(1), 8-13.

Davis, E., Shelly, A., Waters, E., Boyd, R., Cook, K., Davern, M., & Reddihough, D. (2010). The impact of caring for a child with cerebral palsy: quality of life for mothers and fathers. Child: Care, Health and Development, 36(1), 63-73.

Dempsey, I., Keen, D., Pennell, D., O’Reilly, J., & Neilands, J. (2009). Parent stress, parenting competence and family-centered support to young children with an intellectual or developmental disability. Research in Developmental Disabilities, 30(3), 558-566.

Durmaz, A., Cankaya, T., Durmaz, B., Vahabi, A., Gunduz, C., Cogulu, O., & Ozkinay, F. (2011). Interview with parents of children with Down syndrome: their perceptions and feelings. Indian Journal of Pediatrics, 78(6), 698-702.

Emami, M., Abedi, M., & Javadzadeh Shahshahani, A. (2012). [Investigating the effect of treatment based on quality of life on reduction of work-family and family-work conflicts among employed women in the Art and Cultural Organization of Tehran’s Municipality]. The 3rd National Conference on Counseling. Islamic Azad University, Khomeini Shahr Branch, March 2012 [in Persian].

Emami, Z., & Kajbaf, M. B. (2015). [The Effectiveness of Quality of Life Therapy on Anxiety and Depression in Female High School students]. Researches of Cognitive and Behavioral Sciences, 4(2), 89-102 [in Persian].

Fadaei, Z., Dehghani, M., Tahmasian, K., & Farhadei, M. (2010). [Investigating reliability, validity and factor structure of parenting stress- short form in mother`s of 7-12 year-old children]. Journal of Research in Behavioral Sciences, 8(2), 81-91 [in Persian].

Frisch, M. (2006). The quality of life therapy. (A. Khamseh, Trans.). Tehran: Arjmand [in Persian].

Ghasemi, N., Kajbaf, M., & Rabiei, M. (2011). [The Effectiveness of Quality Of Life Therapy (QOLT) on Subjective Well-Being (SWB) and Mental Health]. Journal of Clinical Psychology, 3(2), 23-34 [in Persian].

Golparvar, M., & Bahadori, V. (2014). [The effect of quality of life training on psychological capital components of female students]. Journal of Woman and Family Studies, 2(1), 73-91 [in Persian].

Kaveh, M., Alizadeh, H., Delavar, A., & Borjali, A. (2011). [Developmpaent of a Resilience Fostering Program against Stress and its Impact on Quality of Life Components in Parents of Children with Mild Intellectual Disability]. Iranian Journal of Exceptional Children, 11(2), 119-140 [in Persian].

McConkey, R., Truesdale-Kennedy, M., Chang, M. Y., Jarrah, S., & Shukri, R. (2008). The impact on mothers of bringing up a child with intellectual disabilities: A cross-cultural study. International Journal of Nursing Studies, 45(1), 65-74.

Keshavarz, A., Mehrabi, H. A., & Soltanizadeh, M. (2010). [Psychological Predictors of Life Satisaction]. Developmental Psychology: Iranian Psychologists, 6(22), 159-168 [in Persian].

Khorram Abadi, R., Pouretemad, H. R., Tahmasian, K., & Chimeh, N. (2009). [A Comparative Study of Parental Stress in Mothers of Autistic and Non Autistic Children]. Journal of Family Research, 5(3), 387-399 [in Persian].

Malekpour, M., Faraahani, H., Aghaei, A., & Bahrami, A. (2006). [The effect of life-skills training on mothers stress having mentally retarded and normal children]. Research on Exceptional Children, 6(2), 661-676 [in Persian].

Mousavy-Khatat, M., Soleimani, M., & A'bdi, K. (2011). [Comparison of cognitive, psychological and social characteristics, between parents who have more than one exceptional child with parents of normal child]. Archives of Rehabilitation, 12(3), 53-64 [in Persian].

Nachshen, J. S., & Minnes, P. (2005). Empowerment in parents of school-aged children with and without development disabilities. Journal of Intellectual Dissabillity Reaserch, 49(12), 889-904.

Padash, Z., Fatehizadeh, M., Abedi, M., & Izadikhah, Z. (2013). [The effect of quality of life therapy on marital satisfaction]. Journal of Research in Behavioral Sciences, 10(5), 363-372 [in Persian].

Rivard, M., Terroux, A., Parent-Boursier, C., & Mercier, C. (2014). Determinants of stress in parents of children with autism spectrum disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders, 44(7), 1609-1620.

Rodrigue, J. R., Baz, M. A., Widows, M. R., & Ehlers, S. L. (2005). A randomized evaluation of quality-of-life therapy with patients awaiting lung transplantation. American Journal of Transplantation, 5(10), 2425-2432.

Rostami, M., Abolghasemi, A., & Narimani, M. (2013). [The effectiveness of quality of life therapy on psychological well being in maladjustment couples]. Family Counseling and Psychotherapy, 3(1), 105-124 [in Persian].

Sajedi, F., Vameghi, R., Ali-zad, V., Malek-Khosravi, G., Karimlou, M., Ravarian, A., & Shahshahani-Pour, C. (2011). [Is anxiety more common in mothers of children with cerebral palsy?] Archives of Rehabilitation, 39, 8-14 [in Persian].

Sarafino, E. P. (2003). Health Psychology: Biopsychosocial Interactions. 4th Ed. NJ: John Wiley & Sons.

Shur-Fen Gau, S., Chou, M. C., Chiang, H. L., Lee, J. C., Wong, C. C., Chou, W. J., & Wu, Y. Y. (2012). Parental adjustment, marital relationship, and family function in families of children with autism. Research in Autism Spectrum Disorders, 6(1), 263-270

Van Der Veek, S. M., Kraaij, V., & Garnefski, N. (2009). Down or up? Explaining positive and negative emotions in parents of children with Down's syndrome: Goals, cognitive coping, and resources. Journal of Intellectual and Developmental Disability, 34(3), 216-229.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.