palette
کیفیت زندگی زنان سرپرست خانواده: نقش تاب‌آوری و کارکرد خانواده مبتنی بر مدل مک مستر
زهرا سادات رضایی, محسن دهقانی, محمود حیدری

چکیده

زنان سرپرست خانوار با مشکلات متعدد و نقش ­های مضاعفی روبرو هستند که‌ می ­تواند روی‌ سلامت، رضایت و کیفیت زندگی آنان تأثیر منفی بگذارد. در مطالعه حاضر ارتباط کیفیت زندگی با کارکرد خانواده و نقش واسطه ­ای تاب ­آوری در این خانواده ­ها مورد مطالعه قرار گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه زنان سرپرست خانوار شهر تهران بود. حجم نمونه با توجه به نوع پژوهش، سیاهه و خرده مقیاس­ه ای آن، 160 نفر در نظر گرفته شد که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. پرسش­نامه‌ سنجش کارکرد خانواده، پرسشنامه کیفیت زندگی و مقیاس تاب­ آوری کانر- دیویدسون مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین تاب ­آوری با سلامت جسمی، سلامت روان، سلامت محیط و روابط اجتماعی ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد. بین ابعاد کیفیت زندگی و تاب ­آوری با تمام خرده مقیاس­ های کارکرد خانواده رابطه منفی معنادار وجود داشت. همچنین نقش واسطه ­ای تاب­آوری در رابطه کارکرد عمومی خانواده با سلامت جسمانی، بین نقش ­ها و سلامت روان، بین متغیر نقش ­ها و کارکرد عمومی با سلامت محیط رابطه معنی داری داشت و در نهایت در رابطه کارکرد عمومی و نقش­ ها با روابط اجتماعی این رابطه معنادار بود. تاب ­آوری را متغیری موثر در ارتباط بین کیفیت زندگی با سطوح کارکرد خانواده دانست.

واژگان کلیدی
زنان سرپرست خانوار- کارکرد خانواده- تاب آوری- کیفیت زندگی

منابع و مآخذ مقاله

زاده‌محمدی، ع.، و ملک‌خسروی، غ. (1385). بررسي مقدماتي ويژگي‌هاي روان‌سنجي و اعتباريابي مقياس سنجش كاركرد خانواده (FAD). فصلنامه خانواده‌پژوهی، 2 (1)، 89-69.

محمدی، خ. (1385). بررسی عامل های خطر افراد در معرض مواد مخدر. پایان‌نامه دکتری روان‌شناسی، دانشگاه علوم بهزستی و توانبخشی.

نجات، س.، منتظـري، ع.، هلاكـوئي نایینی، ک.، محمد، ك.، و مجدزاده، س. ر. (1385). استانداردسـازي پرسـشنامـه كيفيـت زنـدگي سـازمان جهاني بهداشت (WHOQOL-BREF): ترجمه و روان‌سنجي گونه ايرانـي. مجله دانشكده بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي، 4(4)، 12-1.

نجاریان، ف. (1374). بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس سنجش کارکرد خانواده. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن.

Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173- 1183.

Cheeseman, S., Ferguson, C., & Cohen, L. (2011). The experience of single mothers: Community and other external influences relating to resilience. Australian Community Psychologist, 23(7), 32-49.‏

Connell, J., Brazier, J., O’Cathain, A., Lloyd-Jones, M., & Paisley, S. (2012). Quality of life of people with mental health problems: a synthesis of qualitative research. Health and quality of life outcomes, 10(138), 1-16.‏

Connor, K. M., & Davidson, J. R. (2003). Development of a new resilience scale: The Connor‐Davidson resilience scale (CD‐RISC). Depression and Anxiety, 18(2), 76-82.‏

Dingwall, R., Eekelaar, J., & Murray, T. (2014). The protection of children: State intervention and family life (Vol. 16). New York: Quid Pro Books.‏

Frisch, M. B., Cornell, J., Villanueva, M., & Retzlaff, P. J. (1992). Clinical validation of the Quality of Life Inventory. A measure of life satisfaction for use in treatment planning and outcome assessment. Psychological Assessment, 4(1), 92-101.

Goldenberg, H., & Goldenberg, I. (2012). Family therapy: An overview.New York: Cengage Learning.‏

Goldstein, S., & Brooks, R. B. (2013). Handbook of resilience in children (2nd Ed.). New York: Springer.

Greeff, A. P., & Vanderson, M. S. (2004). Variables associated with resilience in divorced families. Social Indicators Research, 68, 59-75.

De Guzman, J. (2011). Family resilience and Filipino immigrant families: Navigating the adolescence life-stage. Doctoral dissertation, Clinical Psychology Department, The University of Guelph.

Habib, T. Z. (2010). Socio-psychological status of female heads of households in Rajshahi City, Bangladesh. Journal of Anthropology, 6(2), 173-186.‏

Herbst, C. M. (2012). Footloose and fancy free? Two decades of single mothers’ subjective well-being. Social Service Review, 86(2), 189-222.

Huber, C. H., Navarro, R. L., Womble, M. W., & Mumme, F. L. (2010). Family resilience and midlife marital satisfaction. The Family Journal, 18(2), 136-145.

Ifcher, J., & Zarghamee, H. (2014). The Happiness of Single Mothers: Evidence from the General Social Survey. Journal of Happiness Studies, 15(5), 1219-1238.‏

Kanojia, A. (2010). Maditation And Depression: A novel solution to the burden of mental illness in India? Resilience: Interdisciplinary Perspectives on Science and Humanitarianism, 7, 77-91.‏

Kershaw, T., Northouse, L., Kritpracha, C., Schafenacker, A., & Mood, D. (2004). Coping Strategies and Quality of Life in Women with Advanced Breast Cancer and Their Family Caregivers. Psychology and Health, 19(2), 139-155.

Lataillade, J. J. (2006). Consideration for treatment of African American couples relationships. Journal of Cognitive Psychotherapy: an International Quarterly, 20(4), 341-358.

Lee, H. S., Han, K. C., & Jeon, G. B. (2013). Impact on Quality of Life of Single-parent Female Head of Household Economic Stress. The Journal of the Korea Contents Association, 13(3), 174-183.

Liu, Y., Wang, Z., & Li, Z. (2012). Affective mediators of the influence of neuroticism and resilience on life satisfaction. Personality and Individual Differences, 52(7), 833-838.

Liu, Y., Wang, Z., & Lu, w. (2013). Resilience and affect balance as mediators between trait emotional intelligence and life satisfaction. Personality and Individual Differences, 54(7), 850-855.

Marroquín, B. (2011). Interpersonal emotion regulation as a mechanism of social support in depression. Clinical psychology review, 31(8), 1276-1290.‏

Masten, A. (1994). Resilience in individual development: Successful adaptation despite risk and adversity. In M. C. Wang & E. W. Gordon (Eds.), Educational resilience in inner-city America: Challenges and prospects (pp. 3-25). Hillsdale, NY: Lawrence Erlbaum.

Masten, A. S. (2014). Global perspectives on resilience in children and youth. Child Development, 85(1), 6-20.

McDermott, B. M., Batik, M., Roberts, L., & Gibbon, P. (2002). Parent and child report of family functioning in a clinical child and adolescent eating disorders sample. Australian and New Zealand Journal of Psychiatry, 36(4), 509-514.

McLanahan, S. (2009). Fragile families and the reproduction of poverty. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 621(1), 111-131.‏

Michael., K., & Ben-Zur, H. (2007). Stressful Life Events: Coping and Adjustment to Separation or Loss of Spouse. Illness, Crisis & Loss, 15(1), 53-67.

Miller, I. W., Ryan, C. E., Keitner, G. I., Bishop, D. S., & Epstein, N. B. (2000). The McMaster approach to families: Theory, assessment, treatment and research. Journal of Family Therapy, 22(2), 168-189.

Mohammadi, KH. (2006). Investigating the Risk Factors of Exposing Subjects to Drugs. Doctoral dissertation in psychology, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences [in Persian].

Najarian, F. (1995). Psychometric Properties of Family Assessment Device. Master thesis in general Psychology, Islamic Azad University, Roudehen Branch [in Persian].

Neff, L. A., & Broady, E. F. (2011). Stress resilience in early marriage: Can practice make perfect?. Journal of Personality and Social Psychology, 101(5), 1050-1068.

Nejat, S., Montazeri, A., Holakoei Naeini, K., Mohammad, K., Majdzade, S. (2006). [Standardization of World Health Organization Quality of Life Questionnaire (WHOQOL-BREF): Translation and Psychometric of Iranian sample]. Journal of School of Public Health and Institute of Public Health Research, 4(4), 1-12 [in Persian].

Pouw, L. B., Rieffe, C., Stockmann, L., & Gadow, K. D. (2013). The link between emotion regulation, social functioning, and depression in boys with ASD. Research in Autism Spectrum Disorders, 7(4), 549-556.‏

Ransom, S., Jacobsen, P. B., Schmidt, J. E., & Andrykowski, M. A. (2005). Relationship of Problem-Focused Coping Strategies to Changes in Quality of Life Following Treatment for Early Stage Breast Cancer. Journal of Pain and Symptom Management, 30(3), 243–253.

Rieger, E., Van Buren, D. J., Bishop, M., Tanofsky-Kraff, M., Welch, R., & Wilfley, D. E. (2010). An eating disorder-specific model of interpersonal psychotherapy (IPT-ED): Causal pathways and treatment implications. Clinical Psychology Review, 30(4), 400-410.‏

Stice, E., Ragan, J., & Randall, P. (2004). Prospective relations between social support and depression: Differential direction of effects for parent and peer support? Journal of Abnormal Psychology, 113(1), 155-159.

Tam, C. L., Lee, T. H., Foo, Y. C., & Lim, Y. M. (2012). Communication skills, conflict tactics and mental health: A study of married and cohabitating couples in Malaysia. Asian Social Science, 7(6), 79-87.

Vandsburger, E. H. (2001). The effects of family resiliency resources on the functioning of families experiencing economic distress. Doctoral dissertation, Virginia Commonwealth University.‏

Yu, X. N., Lau, J. T., Mak, W. W., Zhang, J., & Lui, W. W. (2011). Factor Structure and Psychometric Properties of the Connor-Davidson Resilience Scale among Chinese Adolescents. Comprehensive Psychiatry, 52(2), 218-224.

Zadeh Mohammadi, A., & Malek Khosravi, Gh. (2006). [Initial Investigation on Psychometric Properties and Standardizing of Family Assessment Device (FAD)]. Journal of Family Research, 2(1), 69-89 [in Persian].


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.