palette
اثربخشی روش‌ مداخله حساسیت‌زدایی با حرکات چشم و بازسازی شناختی (EMDR) بر بهبود کیفیت زندگی و کاهش احساس گناه والدین کودکان با اختلال اتیسم عملکرد پایین
سعید رضایی, مهدی خانجانی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی روش‌ مداخله حساسیت‌زدایـی با حـرکـات چشم و بـازسازی شنـاختی (EMDR) بر بهبود کیفیت زندگی و کاهش احساس گناه والدین کودکان با اختلال اتیسم عملکرد پایین انجام شده است. روش پژوهش، از نوع آزمایشی با پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیري همراه با گروه کنترل بود. تعداد 16 زوج از والدین (مادر و پدر) داراي کودك با اختلال اتیسم عملکرد پایین مراجعه‌کننده به مراکز توان‌بخشی ویژه کودکان اتیسم به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (8 زوج) و کنترل (8 زوج) جانمایی شدند. از پرسش‌نامه‌های كيفيت زندگي سازمان جهاني بهداشت و پرسش‌نامه‌های احساس گناه کوگلر و جونز (1998)، برای گردآوری اطلاعات استفاده شد. روش مداخله EMDR  در 10 جلسه دوساعته در طول یک ماه براي گروه آزمایش اجرا شد. پس از 45 روز، آزمون پیگیري برای گروه آزمایش اجرا شد. اطلاعات گردآوري شده با استفاده از آزمون آماري تحلیل واریانس آمیخته تجزیه و تحلیل شدند. نتایج حاصل نشان داد روش مداخله EMDR به طور معناداری (P=0/5)، موجب بهبود کیفیت زندگی و کاهش احساس گناه والدین دارای کودک اتیستیک با عملکرد پایین می‌شود.

واژگان کلیدی
حساسیت‌زدایی با حرکات چشم و بازسازی شناختی (EMDR)- کیفیت زندگی- احساس گناه- اختلال اتیسم

منابع و مآخذ مقاله

امین‌آبادی، ز.، دهقانی، م.، و خداپناهی، م. ک. (1390). بررسی ساختار عاملی و اعتباریابی پرسشنامه تنظیم هیجان شناختی. مجله علوم رفتاری، 18، 372-365.

حسینیان، س.، حمیدی، ف.، و خضرایی، ف. (1394). اثر بخشی آموزش مهارت‌های ارتباطی بر کیفیت زندگی مادران کودکان با ناتوانی جسمی‌-‌حرکتی. فصلنامه توانمند‌سازی کودکان استثنایی، 6(14)، 37-29.

خانجانی، م.، و رضایی، س. (1395). اثربخشی روان‌درمانی مثبت نگر بر افزایش بهزیستی روان شناختی، عواطف مثبت و کاهش عواطف منفی مادران دارای کودک با اختلال اتیسم. فصلنامه توانمندسازی کودکان استثنایی، 7(17)، 37-52.

رضایی، س. (1394). رضامندی زناشویی و اشتیاق جنسی والدین دارای کودک با اختلال اتیسم و فلج مغزی. فصلنامه توانمندسازی کودکان استثنایی، 6(14)، 21-16.

گرجی، ر.، یکتاخواه، س.، و علامه، م. (1393). بررسی میزان سلامت عمومی و کیفیت زندگی مادران دارای فرزند اتیسم. تعلیم و تربیت استثنایی، ۱(۱۲۳)، ۱9-۱3.

محمد طهرانی، ح.، فاضلی، م.، و محمد طهرانـی، م. (1390). اثـربخشی حسـاسیت‌زدایـی حـرکـت چشم بـازپـردازش (EMDR) در کاهش اضطراب. فصلنامه اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی، 6(22)، 61-68.

محمدی، م. (1384). بررسی عوامل مؤثر بر تاب‌آوري در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد. رساله دکتري، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.

نریمانی، م.، و رجبـی، س. (1388). مقـايسه تـأثير روش حساسيت زدايـي تـوأم با حـركـات چشم و پـردازش مجـدد (EMDR) و با درمان شناختي رفتاري (CBT) در درمان اختلال استرس. فصلنامه علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی، 19(4)، 245-236.

نصيري، ح. (1385). بررسي روايي و پايايي مقياس كوتاه كيفيت زندگي سازمان جهاني بهداشت و تهيه نسخه ايراني آن. سمينار سراسري بهداشت رواني دانشجويان.

نظیری، ق. (1374). نقش احساس گناه در فرایند پردازش اطلاعات بیماران وسواسی- اجباری و بررسی ریشه‌های آن در شیوه‌های فرزندپروری کمال‌گرا. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، انستیتو روان‌پزشکی تهران.

نیكمراد، ع.، سلطانی نژاد، ع.، انیسی، ج.، پناهی، ه.، كفراشی، س.، ... دوستی، س. (1392). مقایسه اثربخشی روش‌های درمانی حساسیت زدایی از طریق پردازش مجدد حركات تعقیبی چشم و روش درمانی شناختی ـ رفتاری بر كاهش علائم اختلال استرس پس از سانحه در جانبازان جنگ تحمیلی. فصلنامه طب انتظامی، 2(4)، 248-239.

American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5). USA: APA Publication.

Aminabadi, Z., Dehghani, M., & Khodapanahi, M. K. (2012). [Factor structure and validation of the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire]. Journal of Behavioral Sciences, 18, 365-372 [in Persian].

Arnold, A. (2004). Eye movement desensitization and reprocessing and specific state anxiety in female gymnasts. USA: Union Institute & University.

Carr, A. J., Gibson, B., & Robinson, P. G. (2001). Measuring quality of life: Is quality of life determined by expectations or experience? British Medical Journal, 322(7296), 1240.

Clover, A. (2008). Measuring quality of life in studies of disabled children. Journal of Pediatrics and Child Health, 18(9), 423-426.

Davis, N. O., & Carter, A. S. (2008). Parenting stress in mother and fathers of toddlers with autism spectrum disorders: Associations with child characteristic. Journal of Autism and Developmental Disorders, 38(7), 1278–1291.

Dibajnia, P., Zahirrodin, A., Moghadasin, M., & Gheidar, Z. (2012). Eye Movement Desensitization Reprocessing (EMDR) treatment in patients with Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD). Journal of Basic and Applied Scientific research, 2(9), 9321-9325.

Eisenberg N. (2000). Emotion regulation and moral development. Annual Review of Psychology, 51, 665-697.

Frisch, M. B. (2015). Quality of life therapy: Applying a life satisfaction, Approach to positive psychology and cognitive therapy. Hoboken, New Jersey: John Wiley & sons. Inc.

Gorji, R., Yektakhah, S., & Allameh, M. (2014). [General Health and Quality of Life of Mothers with Autism child]. Exceptional Education, 1(123), 13-19 [in Persian].

Hastings, R. (2014). Parental stress and behavior problems of children with develop-mental disabilities. Journal of Intellectual & Developmental Disability, 27, 149-160.

Hoseynian, S., Hamidi, F., Khazraei, F. (2015). [The Effectiveness of Communication Skill Training on Mothers’ quality of life in Motor Disorder - Movement Disorder]. Journal of Exceptional Children Empowering, 6(14), 29-37 [in Persian].

Ironson, G. I., Freund, B., Strauss, J. L., & Williams, J. (2002). A comparison of two treatments for traumatic stress: A pilot study of EMDR and prolonged exposure. Journal of Clinical Psychology, 58, 113–128.

Jarero, I., & Uribe, S. (2012). The EMDR protocol for recent critical incidents: Follow-Up report of an application in a human massacre situation. Journal of EMDR Practice and Research, 6(2), 50-61.

Karande, S., & Venkataraman, R. (2013). Impact of co-morbid attention deficit/ hyperactivity disorder on self-perceived health-related quality-of-life of children with specific learning disability. Indian Journal of Psychiatry, 55(1), 52–58.

Khanjani, M., & Rezayi, S. (2016). [Effectiveness of positive psychotherapy intervention on psychological wellbeing and positive- negative effects of mothers with Autistic children]. Journal of Exceptional Children Empowering, 7(17), 37-52 [in Persian].

King, C. R., & Hinds, P. S. (2004). Quality of Life: From Nursing and Patient Perspectives. USA: Jones & Bartlett Publishers.

Krysko, K. M., & Rutherford, M. D. (2009). A threat-detection advantage in those with autism spectrum disorders. Brain and Cognition, 69(3), 472-480.

Larcan, R., & Cuzzocrea, F. (2011). Funzionamento della famiglia e sviluppo psico-sociale dei fratelli di individui con disabilità intellettive. Journal of Psychologies Clinica dello Sviluppo, 15(1), 123-153.

Meadan, H., Halle, J. W., & Ebata, A. T. (2010). Families with children who have autism spectrum disorders: Stress and Support. Exceptional Children, 77(1), 7-36.

Mohammad- Tehrani, H., Fazeli, M., Mohammad- Tehrani, M. (2012). [The Effectiveness of Eye Movement Desensitization Reprocessing (EMDR) on decreasing anxiety]. Thought & Behavior in Clinical Psychology, 6(22), 61-68 [in Persian].

Mohammadi, M. (2005). Factors Affecting Resilience in Subjects Who Are at Risk of Substance Abuse. Doctoral dissertation, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences [in Persian].

Mugno, D., Ruta, L., D'Arrigo, V. G. & Mazzone, L. (2007). Impairment of quality of life in parents of children and adolescents with pervasive developmental disorder. Journal of Health and Quality of Life Outcomes, 5(1), 22-41.

Narimani, M., & Rajabi, S. (2010). [Comparison of efficacy of eye movement, desensitization and reprocessing and cognitive behavioral therapy methods in the Treatment of stress disorder]. Medical Sciences Journal of Islamic Azad University, 19(4), 236-245 [in Persian].

Nasiri, H. (2006). [The validity and reliability of the World Health Organization Quality of Life Scale and its Iranian version]. Proceedings of the Third Seminar of Students' Mental Health [in Persian].

Naziri, Gh. (1995). The role of guilty feeling in the process of information of obsessive-compulsive patients and its roots in perfectionist parenting styles. Master's Degree in Clinical Psychology. Tehran Psychiatric Institute [in Persian].

Nikmorad, A., Soltaninejhad, A., Anessi, G., Panahi, H., Kafrashi, S. … Dousti, S. (2014). [Comparing the Effectiveness of Eye Movement Desensitization Reprocessing and Cognitive- Behavioral Therapy on Reducing Post-Traumatic Stress Disorder in War Veterans]. Journal of Police Medicine, 2(4), 239-248 [in Persian].

Prochaska, J. O., Norcross, J. C., & DiClemente, C. C. (2013). Applying the stages of change. In G. Koocher, J. Norcross & B. Greene (Eds), Psychologists Desk Reference. (pp. 176-181). England: Oxford University Press.

Raboni, M. R., Tufik, S., & Suchecki, D. (2006). Treatment of PTSD by eye movement desensitization reprocessing (EMDR) improves sleep quality, quality of life, and perception of stress. Annals of the NewYork Academy of Sciences, 1071(1), 508-513.

Rezaei, S. (2015). [Marital satisfaction and sexual desire of parents with autistic children and cerebral palsy]. Journal of Exceptional Children Empowering, 6(14), 16-21 [in Persian].

Rishi, P., & Nazish, F. (2016). Quality of Life among Parents of Mentally Challenged Children. The International Journal of Indian Psychology, 3(11), 152-157.

Schieve, L. A., Blumberg, S. J., Rice, C., Visser, S. N., & Boyle, C. (2007). The relationship between Autism and parenting stress. Pediatrics, 119(1), 114-121.

Schneider, G., Nabavi, D., & Heuft, G. (2005). Eye movement desensitization and reprocessing in the treatment of posttraumatic stress disorder in a patient with comorbid epilepsy. Epilepsy and Behavior, 7(4), 715–718.

Shapiro, F. (1989). Efficacy of the eye movement desensitization procedure in the treatment of traumatic memories. Journal of Traumatic Stress, 2(2), 199–223.

Shapiro, F. (1999). Eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) and the anxiety disorders: Clinical and research implications of an integrated psychotherapy treatment. Journal of Anxiety Disorders, 13, 35–67.

Shapiro, F. (2002). EMDR as an Integrative psychotherapy approach: Experts of diver's orientations explore the paradigm prism. Washington DC: APA Books

Shur-Fen, G. S., Chou, M., Chiang, H., Lee, J., Wong, C., Chou, W., & Wu, Y. (2012). Parental adjustment, marital relationship, and family function in families of children with autism. Research in Autism Spectrum Disorders, 6(1), 263–270.

Vaithi, P., Vimala, V., & Prakash, L. (2014). Quality of life in families of children with autism spectrum disorder in India. Journal of Pharmacy Research, 8(6), 791-797.

Van der Kolk, B. A., Spinazzola, J., Blaustein, M. E., Hopper, J. W., Hopper, E. K. … Simpson, W. B. (2007). A randomized clinical trial of eye movement desensitization and reprocessing (EMDR), fluoxetine, and pill placebo in the treatment of posttraumatic stress disorder: treatment effects and long-term maintenance. Journal of clinical psychiatry, 68(1), 37–46.

Zimmermann, P., Güse, U., Barre, K., & Biesold, K. H. (2005). EMDR in the German Armed Forces-Therapeutic Impact of Inpatient Therapy of Posttraumatic Stress Disorder/EMDR-Therapie in der Bundeswehr-Untersuchung zur Wirksamkeit bei Posttraumatischer Belastungsstörung. Krankenhauspsychiatrie, 16(2), 57-63.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.