palette
تعدد زوجات و شرایط آن در لایحه حمایت خانواده

چکیده

اسلام دين جاودانه و احكام منصوص در قرآن تغييرناپذير بوده، منحصر به زمان خاصي نشده، بلكه در همه زمان­ ها مي­ تواند هدايت­گر و راهبر امور فردي و اجتماعي افراد بشر قرار گيرد. از جهت ديگر تغيير و  تحول در جوامع در بستر زمان، كه پدیده­ای طبيعي و واقعي است، مسائل و اموری را مطرح می­سازد که مستلزم انطباق آن­ها با احكام اسلامي می­باشد. اسلام به جهت ويژگي جاودانگي بايد بتواند در هر مقطعي از زمان پاسخگوي نيازهاي افراد جامعه بوده و با اجتهاد در موضوعات مستحدثه و جاری، احكام روز را يافته و فقه پويا را جامه عمل بپوشاند. يكي از موضوعات مطرح شده در شرع، مسئله تعدد زوجات است كه از موضوعات تحت پوشش خانواده بـوده و در لايحـه حمايـت خـانـواده كه توسط قـوه قضائیه پیشنهاد و به تأييد هيأت وزيران رسيده، نيز مورد بحث قرار گرفته است. در خصوص موضوع مذكور احكامي در قرآن كريم و در برخي  احاديث و مستندات روايي آمده است. در ضمن برخي مقررات و نظام­ های اعلامي در لايحه از باب مصالح اجتماعي امكان طرح دارد كه در صورت مغاير نبودن با مباني فقهي مي­تواند مورد وضع شارع حكومتي قرار گيرد. مقاله حاضر در نظر دارد تطابق و تناسب مواد پیشنهادی لایحه با مقتضیات روز و با احكام اسلامی را در موضوع تعدد ازدواج به مورد بحث بگذارد. برای نیل به این هدف درصدد است، ابتدا با استناد به آيات قرآني، احاديث و روايات، و با استناد به نظر فقهای مشهور و سایر صاحب­ نظران اسلامی، موضع و دیدگاه شرع را در این خصوص بیابد. سپس با طرح مصالحي در جهت نظم­بخشي به موضوع تعدد زوجات در جامعه فعلي ما، و با توجه به ويژگي­ هاي خاص آن، مواد لایحه را، با توجه به ابعاد مختلف آن مورد مداقه و بررسي قرار دهد. بررسی مشروعیت اصل تعدد زوجات، شرایط فردی و اجتماعی تجویز آن و فلسفه تاریخی و تشریعی موضوع، می­تواند ما را در تشریع قانونی پدیده مذکور بر اساس مصالح اجتماعی هدایت و راهنمایی کند. 

واژگان کلیدی
زن- زوجه- تعدد زوجات- عدالت- قانون

منابع و مآخذ مقاله

الف) منابع فارسی:

قرآن کریم

الباجوری، جمال محود، 1406 ق، المراه فی الفکر الاسلامی، عراق، الامانه العامه للثقافه و الشباب

الجمل، ابراهیم محود حسن، تعدد الزوجات فی الاسلام، مصر، دار الاعتصام

الحر العاملی، شیخ محمد بن حسن، 1104 ق، وسائل الشیعه الی تحصیل مسلئل الشریعه، ج 20، چاپ 1374 ش، قم

الزحیلی، وهبه، 1409 ق، الفقه الاسلامی و ادلته، بیروت، دار الفکر، چ 3

الطباطبائی الحکیم، سید محسن، 1404 ق، مستمسک العروه الوثقی، قم، منشورات مکتبه آیه ا... المرعشی، چ1

الطباطبائی، سید حسین، 1391 ق، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسه الاعلمی، چ2

الطباطبائی الیزدی، محمد کاظم، 1414 ق، العروه الوثقی، قم، اسماعیلیان، چ2

الطوسی، ابو جعفر محمد بن الحسن، م 460، تهذیب الاحکام، بیروت، دار صعب و دار التعارف

الفیض الکاشانی، محمد محسن، م 1091، تفسیر الصافی، بیروت، موسسه الاعلمی

القمی، محمد بن علی بن الحسین بن بابویه، م 381، من لا یحضره الفقیه، بیروت، دار صعب و دار التعارف

الکلینی، محمد بن یعقوب، م 329، الکافی، بیروت، دار صعب، دار التعارف للمطبوعات، چ 2، 1401 ق

النجفی، محمد حسن، م 1266، جواهر الکلام، بیروت، دار الحیاء، چ 7

الهندی، علاء الدین، 1413 ق، کنز العمال، بیروت، موسسه الرساله

ب) منابع عربی:

رضایی، محبوبه، (1357)، حریت و حقوق زن در اسلام، انتشارات میلاد

علاسوند، فریبا، (1385)، زنان در موازنه حق و تکلیف، انتشارات بیطرفان، چ1

علامه طباطبائی، سید حسین، (سال انتشار ندارد)، «تعدد زوجات و مقام زن در اسلام»، انتشارات آزادی

غفاری، محمد علی، آزادی ثمره آگاهی است، تهران، انتشارات برهان

مطهری، مرتضی، (1357)، نظام حقوق زن در اسلام، انتشارات صدرا، چ8

مهریزی، مهدی، (1386)، «شخصیت و حقوق زن در اسلام»، چاپ دوم، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی

ویل دورانت، (1467) ش، تاریخ تمدن، تهران، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، چ2


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.