palette
ویژگی‌های شخصیتی، طرحواره‌های ناسازگار اولیه و کارکرد خانواده در زوجین متقاضی و غیر متقاضی طلاق
محسن دهقانی, نسرین اسماعیلیان

چکیده

تصمیم به طلاق به متغیرهای فردی و بین فردی بستگی دارد. ویژگی ­های شخصیتی و طرحواره‌های ناسازگار اولیه عوامل فردی مهمی هستند که در کنار کارکرد خانواده به عنوان یک عامل بین فردی در کنارآمدن با مشکلات زندگی نقش مهمی ایفا می­ کنند و می‌توانند تعیین کننده گرایش یا عدم گرایش زوجین به سمت طلاق باشند. نمونه پژوهش 285 نفر از زوجین متقاضی طلاق (147 نفر) و عادی (138 نفر) بودند که به شیوه نمونه­ گیری هدفمند از مناطق مسکونی و دادگاه­ های خانواده شهر تهران انتخاب شده، و پرسشنامه­ های ویژگی­ های شخصیتی، طرحواره­ های ناسازگار اولیه، و کارکرد خانواده را تکمیل کردند. نتایج نشان داد که دو گروه در طرحواره­ های ناسازگار اولیه (محرومیت هیجانی، رهاشدگی و طرد، بی اعتمادی، بدبینی و بازداری هیجانی)، ویژگی­ های شخصیتی (روان رنجور خویی، تجربه گرایی، توافق پذیری، و با وجدان بودن)، و کارکرد خانواده (حل مسئله، نقش ­ها، و کنترل رفتار) با یکدیگر تفاوت دارند. تحلیل رگرسیون لجستیک نیز نشان داد که 34 تا %45 تقاضای طلاق توسط خرده مقیاس های فوق تبیین می ­شود. به نظر می­رسد که توجه به چنین متغیرهایی در پیشگیری اولیه و ثانویه نقش مهمی داشته و لازم است که روان­شناسان و مشاوران در محیط­ های بالینی و مشاوره­ای به این متغیرها توجه کنند. 

واژگان کلیدی
شخصیت- طرحواره‌های ناسازگار اولیه- کارکرد خانواده- طلاق

منابع و مآخذ مقاله

بخشی‌پور، ب.، اسدی، م.، کیانی، ا.، شیرعلی پور، ا. و احمددوست، ح. (1391). رابطه عملکرد خانواده با تعارض زناشویی زوج‌های در آستانه طلاق. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 13(2)، 21- 11.

بهروز، ب.، محمدی، ف.، علی‌آبادی، ش.، کجباف، م. ب.، حیدری‌زاده، ن. و بهروز، ب. (1393). مقایسه ویژگی‌های شخصیتی و سبک‌های اسنادی در زوج‌های عادی و متقاضی طلاق. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 15 (1)، 61-52.

ثنائی ذاکر، ب. (1379). مقياس‌هاي سنجش خانواده و ازدواج. تهران: بعثت.

دیوانداری، ح.، آهی، ق.، اکبری، ح.، مهدیان، ح. (1388). فرم كوتاه پرسشنامه طرحواره يانگ: بررسي ويژگي هاي روانسنجي و ساختار عاملي بين دانشجويان. پژوهشنامه تربیتی، 5 (20)، 133-103.

سازمان ثبت احوال کشور (1394). طلاق‌های ثبت شده در سال‌های مختلف. برگرفته از: http://www.sabteahval.ir/Default.aspx?tabid=4773

عسگری، پ.، حافظی، ف. و جمشیدی، ث. (1389). رابطه سبک اسناد و ویژگی‌های شخصیتی با رضایت از زندگی زناشویی در پرستاران زن شهر ایلام. فصلنامه زن و فرهنگ، 1(3)، 33-17.

گروسی فرشی، م. ت. (1380). رویکردی نوین در ارزیابی شخصیت (کاربرد تحلیل عاملی در مطالعات شخصیت). تبریز: جامعه پژوه، دانیال.

نجاريان، ف. (1374). عوامل مؤثر بـر كـارآيي خـانواده: بررسـي روان‌سنجي مقيـاس سـنجش خـانواده. پايـان نامـه كارشناسي ارشد مشـاوره، دانشـگاه آزاد اسـلامي واحـد رودهن.

یوسف نژاد شیروانی، م. و پیوستگار، م. (1390). رابطه رضایت از زندگی و طرحواره‌های ناسازگار اولیه در دانشجویان. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 12(2)، 65-55.

يوسفي، ن. (1390). مقايسه اثربخشـي دو رويكـرد خـانواده درمـاني مبتني بر طرحواره درماني و نظام عاطفي بوون بر طرحـواره‌هـاي ناسازگار اوليه در مراجعـان متقاضـي طـلاق شـهر سـقز. اصـول بهداشت روانی، 13(52)، 373-356.

Al-Krenawi, A. (2010). A study of psychological symptoms, family function, marital and life satisfactions of polygamous and monogamous women: The Palestinian case. International Journal of Social Psychiatry, 58(1), 79–86.

Amato, P. R. (2010). Research on Divorce: Continuing Trends and New Developments. Journal of Marriage and Family, 72, 650-666.

Asgari, P., Hafezi, F., & Jamshidi, S. (2010). [Relationship between Attribution Style and Personality Characters with Marital Satisfaction among Female Nurses of Ilam City]. Journal of Women and Culture, 1(3), 17-33 [in Persian].

Bakhshipour, B., Asadi, M., Kiani, A. R., Shiralipour, A., & Ahmaddoost, H. (2012). [The Relationship between Family Function and Marital Conflict in Couples who had Decided to get Divorced]. Knowledge & Research in Applied Psychology, 13(2), 10-19 [in Persian].

Behrouz, B., Mohammadi, F., Aliabadi, Sh., Kajbaf, M. B., Heidarizadeh, N., & Behrouz, B. (2014). [A Comparison between Personality Traits and Attribution Styles of Normal Couples and Divorce Petitioners]. Knowledge & Research in Applied Psychology, 15(1), 52-61 [in Persian].

Bouchard, G., Lussire, Y., & Sabourin, S. (1999). Personality and marital adjustment: Utility of five factor model of personality. Journal of Marriage and Family, 61(3), 651-660.

Costa, P. T., McCrae, R. R., Martin, T. A., Oryol, V. E., Rukaishnikov, A. A., Senin, I. G., Hrebickova, M., & Urbanek, T. (2004). Consensual Validation of Personality Traits across Culture. Journal of Research in Personality, 38, 179-201.

Daye, R. (2003). Introduction to Family processes. London: Lawrence Erlbaum Association, Inc.

Diener, E. D., Eunkook, M. S., Richard, E. L., & Smith, H. L. (2007). Subjective well-being: Three decades of progress. Psychological Bulletin, 125(2), 276-302.

Divandari, H., Ahi, G., Akbari, H., & Mahdian, H. (2009). [Young Schema Questionnaire-Short Form: Review of Psychometric Properties and Factor Analysis among University Students]. Pazhouhesh-Nameye Tarbiati, 5(20), 103-133 [in Persian].

Donnellan, M. B., Conger, R. D., & Bryant, C. M. (2005). Erratum to the big five and enduring marriages. Journal of Research in Personality, 39(1), 206-207.

Dorros, S., Hanzal A., & Segrina, C. (2011). The big five personality traits and perceptions of touch to intimate and non-intimate body regions. Journal of Research in Personality, 42, 1067-1073.

Dumitrescu, D., & Rusu, A. S. (2012). Relationship between early maladaptive schemas, Couple satisfaction and individual mate value: An evolutionary psychological approach. Journal of evidence – based psychotherapies, 12(1), 63-70.

Epstein, N. B., & Baucom, D. H. (1996). A cognitive-behavioral approach to couples’ problems: A program of research and its clinical applications. In W. Dryden (Ed.), Research in counselling and psychotherapy: Practical applications (pp. 133–161). Thousand Oaks: Sage.

Epstein, N. B., Chen, F., & Beyder-Kamjou, I. (2005). Relationship standards and marital satisfaction in Chinese and American couples. Journal of Martial and Family Therapy, 31(1), 59–74.

Falah Chay, R., Zarei, E., & Normandy Pour, F. (2014). Investigating the relationship between maladaptive schemas and marital satisfaction in mothers of primary school children. Journal of life science & biomedicine, 4(2), 119-124.

Furnham, A. (2008). Relationship among four big five measures of different length. Psychological Reports, 102, 312-316.

Garusi Farshi, M. T. (2001). [A new approach in Personality Assessment: Using Factor Analysis in studies of Personality]. Tabriz, Iran: Jameh Pazhuh, Danial [in Persian].

Hamamci, Z. (2005). Dysfunctional relationship beliefs in marital satisfaction and adjustment. Social behavior and personality: an international journal, 33(4), 11-20.

Hatammii, M., & Fadayi, M. (2015). Effectiveness of Schema Therapy in Intimacy, Marital Conflict and Early Maladaptive Schemas of Women Suing for Divorce. International Journal of Advanced Biological and Biomedical Research, 3(3), 285-290.

Jafari Nadoshan, A., Zare, H., Hoseini, A., Poor Salehi, M., & Zini, M. (2015). [Evaluation and comparison of the divorced women mental health and compliance and cognitive emotion regulation with married women in Yazd city]. Journal of Women and Society, 6(2), 1-16.

Kenneth, R. O., & Stephanie, N. (2007). Five-factor Personality Similarity and marital adjustment. Social Behavior and Personality: An International Journal, 27(3), 309-314.

Manzary, L., Makvandi, B., & Khajevand Khoshli, A. (2014). Comparison between Maladaptive Schemas, Marital Conflicts and Sexual Satisfaction in Nearly-Divorced, Divorced and Normal Individuals. Journal of Psychology & behavioral studies, 2(1), 39-49.

Najarian, F. (1995). Effective Factors on Family Function: Review of Psychometric Properties of Family Assessment Device. Master Dissertation in Counseling, Islamic Azad University, Roudehen Branch [in Persian].

Organization for Civil Registration of Iran (2015). Registered Divorces in Different Years. Retrieved from: http://www.sabteahval.ir/Default.aspx?tabid=4773 [in Persian].

Panahifar, S., Yousefi, N., & Amani, A. (2014). The effectiveness of schema-based couple therapy on early maladaptive schemata adjustment and the increase of divorce applications adaptability. Journal of business & management review, 3(9), 339-345.

Pascal, A., Christine, A., & Jean, L. (2008). Development and validation of the Cognitive Inventory of Subjective Distress. International Journal of Geriatric Psychiatry, 23, 1175-1182.

Pour Abbas, S. (2016). Investigating the relationship between the early maladaptive schema& marital satisfaction among 25 to 45 years-old couples. International Journal of Humanities and Cultural Studies, Special Issue, 665-676.

Provencher, V. C., Begin, M. P. G., Girouard, A., Tremblay, S., Boivin, S., & Lemieux, S. (2008). Personality traits in overweight and obese women: Associations with BMI and eating behaviors. Eating Behaviors, 9(3), 294-302.

Rogge, R. D., Brudbury, T. N., Hahlweg, K. E. G., & Thurmaier, F. (2006). Predicting marital distress and dissolution: Refining the two-factor hypothesis. Journal of Family Psychology, 20(1), 156-159.

Sanai Zaker, B. (2000). [Family and Marriage Scales]. Tehran: Besat [in Persian].

Schmitt, D. P. (2004), The Big Five Related to Risky Sexual Behavior Across to World Regions: Differential Personality Associations of Sexual to Promiscuity and Relationship Infidelity. European Journal of Personality, 18(4), 301-319.

Shackelford, T. K., Besser, A., & Goetz, A. T. (2008), Personality, Marital Satisfaction and Probability of Marital Infidelity. Journal of Individual Differences Research, 6, 13-25.

Shahmoradi, S., Fatehi zadeh, M., & Ahmadi, S. A. (1390). Marital conflict predicted by personality characteristic, psychology and demographic couples. Journal of Knowledge & Research in Applied Psychology, 12(43), 33-44.

Stiles, O. E. (2004). Early maladaptive schemas and intimacy in young adult's romantic relationships. Unpublished doctoral dissertation, Alliant International University, San Francisco.

Susan, J. C., Keith, S. D., & Rachel, M. (2006). Marital Problem solving behavior in depression and marital distress, Journal of abnormal psychology, 115, 20-38.

Tabachnic, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using Multivariate Statistics. New York: Pearson Education, Inc.

Weiser, D. A., & Weigel, D. J. (2015). Investigating experiences of the infidelity partner: Who is the “Other Man/Woman”? Personality and Individual Differences, 85, 176-181

Yong, E. M., & Long, L. (1998). Counseling and Therapy for Couples. New York: International Thomson Publishing Company.

Young, J. E., & Brown, G. (2001). Young Schema Questionnaire: Special Edition. New York: Schema Therapy Institute.

Yousefi, N. (2011). [Comparison of the Effectiveness of Family Therapy Based on Schema Therapy and Bowen’s Emotional System Therapy on the early maladaptive schema Among Divorce Applicant Clients]. Journal of Fundamentals of Mental Health, 13(52), 356-373 [In Persian].

Yousef Nezhad Shirvani, M., & Peyvastegar, M. (2011). [The relationship between life satisfaction and early maladaptive schemas in university students]. Knowledge and Research in Applied Psychology, 12(2), 55-65 [In Persian].


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.