palette
اثربخشي درمان شناختي ـ رفتاري وسواس مادران بر افسردگي كودكان آن ها
زهرا صرّامي, حميد طاهر نشاط دوست, شعله اميري, حسين مولوي, شهلا آكوچكيان

چکیده

     پژوهش حاضر با هدف بررسي تأثير درمان شناختي ـ رفتاري وسواس مادران بر كاهش افسردگي كودكان آن­ها انجام شده است. به اين منظور ابتدا به روش نمونـه­ گيـري تصادفـي يكي از نواحـي پنج­ گانـه استان اصفهان انتخاب و سپس به همين روش دو دبستان از اين ناحيه برگزيده شدند به مادران 260 دانش­آموز كلاس اول و دوم، پرسشنامه وسواس مادزلي و مقياس سلامت رواني كودك انتاريو (جهت سنجش افسردگي كودك) داده شد.

تحليل نتايج در مرحله اول، همبستگي 49/0 و معناداری را در سطح 01/0 بين وسواس مادر و اختلالات رفتاري كودك نشان داد. در مرحله دوم از ميان كل آزمودني ­ها 40 نفر از افرادي كه بالاترين نمره را در سياهه وسواس مادزلي كسب كرده بودند، انتخاب و مورد مصاحبه تشخيصي قرار گرفتند. از اين افراد، 32  نفر كه بر اساس ملاك ­هاي تشخيصي چهارمين ويرايش راهنماي تشخيصي و آمـاري اختلالات روانـي (DSMIV) واجد علائم وسواس، تشخيص داده شدند به طور تصادفي در دو گروه 16 نفري آزمايش و كنترل جايگزين گرديدند. نمرات اوليه آزمودني­ ها در دو مقياس نام­برده، به عنوان نمره پيش ­آزمون در نظر گرفته شد. گروه آزمايش، در مدت يك­ ماه، 8 جلسه 90 دقيقه ­اي درمان شناختي ـ رفتاري گروهي شامل آرام سازي عضلاني، شناخت خطاهاي منطقي، چالش با افكار، مواجهه و جلوگيري از پاسخ را دريافت نمود. بعد از پايان جلسات درماني، پس ­آزمون بر روي دو گروه اجرا شد. يك ماه بعد از اجراي پس ­آزمون نيز آزمون پيگيري انجام گرفت. تحليل كوواريانس نتايج نشان داد كه علائم وسواس مادران گروه آزمايش نسبت به گروه كنترل در مراحل پس ­آزمون و پيگيري به طور معناداري كاهش يافته است (0001/0P<). افسردگي كـودكـان گروه آزمايش در مرحله پس­ آزمون تفـاوت معنـاداري نسبـت بـه گـروه كنتـرل نـداشـت (118/0=P)؛ اما در مرحله پيگيري، نمرات گروه آزمايش كاهش معناداري نسبت به گروه كنترل نشان داد (012/0=P).

واژگان کلیدی
اختلال وسواس- اجبار- افسردگي كودك- درمان شناختي ـ رفتاري گروهي

منابع و مآخذ مقاله

احدي، ح.، و بني‌جمالي، ش. (1374). روان‌شناسي رشد (چاپ هشتم). تهران: نشر و بنياد.

استكتي،گ. (1376). درمان رفتاري وسواس (ترجمه ع. بخشي‌پور رودسري و م. عليلو). تبريز: روان پويا. (تاریخ انتشار به زبان اصلی 1993)

اميري، ش. (1380). بررسي تحولي رابطه منزلت اجتماعي، رفتار سازشي، مهارت‌هاي اجتماعي و اختلالات رفتاري از كودكي تا نوجواني. رساله دكترا، دانشگاه تهران، تهران.

پاك‌روان، م.، قلعه‌بندي، ف.، علوي، ك.، و ابراهيمي، ع. (1386). مقايسه آزمون وسواسي- اجباري مادزلي و مصاحبه باليني ساختار يافته مبتني بر DSM-IVبراي تشخيص اختلال وسواسي- اجباري در بيماران مبتلا به اسکيزوفرنيا. مجله روان‌پزشكي و روان‌شناسي باليني ايران (انديشه و رفتار)، 13 (2 )، 97-103.

پورافكاري، ن.، ارفعي، ا.، و مبيني، س. (1383). پژوهشي پيرامون ارتباط افسردگي مادر با بروز اختلافات هيجاني و رفتاري در كودكان و نوجوانان [آنلاین]. برگرفته از:http// www.Irandoc.com .

دادستان، پ. (1382). روان‌شناسي مرضي تحولي: از كودكي تا بزرگسالي (جلد دوم). تهران: سمت.

روزنهان، د.، و سليگمن، م. (1381). روان‌شناسي نابهنجاري (ترجمه ي. سيد محمدي). تهران: ساوالان. (تاریخ انتشار به زبان اصلی1984)

سجاديان، ا. (1385). تأثير آموزش روش ذهن آگاهي بر ميزان علائم اختلال وسواس- اجبار در زنان شهر اصفهان. پايان-نامه كارشناسي ارشد، دانشگاه اصفهان، اصفهان.

كاپلان، ه.، و سادوك، ب. (1383). خلاصه روان‌پزشكي (ترجمه ح. رفيعي و خ. سبحانيان، جلد دوم). تهران: ارجمند. (تاریخ انتشار به زبان اصلی2002)

محمد اسماعيل، ا. (1379). بررسي و مقايسه شيوه‌هاي فرزندپروري مادران كودكان داراي اختلالات افسردگي، اضطراب، وسواس و مادران كودكان عادي. طرح پژوهشي وزارت آموزش و پرورش، سازمان آموزش و پرورش استثنايي.

نيلي پور، م. ر. (1379). بررسي كارآيي سيستم مراقبت‌هاي بهداشتي اوليه (سطح 1و2) در بيماريابي و تشخيص مبتلايان به اختلال وسواس- اجبار در روستاي شاپورآباد. پايان نامه دكتراي تخصصي، دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي- درماني اصفهان، دانشكده پزشكي، اصفهان.

ويكوف، ج. و يونل، ب. (1380). مشكلات رفتاري كودكان 12-6 ساله (ترجمه م. كسائيان). تهران: كيهان. (تاریخ انتشار به زبان اصلی2000)

American Psychiatry Association. (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorder (Forth edition). Washington, DC: Author.

Anderson, R.,& Rees, C. (2007). Group versus individual cognitive-behavioral treatment for obsessive-compulsive disorder: A controlled trail. Behavior Research and Therapy, 45, 123- 137.

Bart, S. (2006). Psychologically controlling parenting and adolescent psychosocial adjustment: Antecedents, mediating factors, and longitudinal dynamics. Katholieke Universiteit Leuven (Belium), 23 (5), 384.

Bart, S., Elliot, A. J., Goossens, L., & Vansteenkiste, M. (2005). The intergenerational transmiission of perfectionism: Parents’ psychlogical control as an intervening variable. Journal of Family Psychology, 19 (3), 358.

Block, M. (2006). Study find link between mother & child depression. Journal of the American Medical Association, 21 (5), 67-72.

Boyle, M. H., Offord, D. R., Racine, R., Fleming, J. E., Szatmari, P., & Sanford, M. (1993). Evaluation of the revised Ontario child health studies. Child Psychology and Psychiatry, 34 (2), 182-213.

Braga, D. T., Cordioli, A. V., Niederaver, K., & Manfro, G. (2005). Cognitive-behavioral group therapy for obsessive-compulsive disorder: A 1-year follow-up. Acta Psychiatrica Scandinavia, 112, 180- 186.

Frost, R. O., & Steketee, G. (2002). Cognitive approach to obsessions and compulsions: Theory, assessment and treatment. Amsterdam: Pergamon.

Kobori, O., Yamagata, S., & Kijima, N. (2004). The relationship of temperament to multidimensional perfectionism trait [On-line]. Available: http//www. Science direct (Elsevier).Com

Lauren, B. A. (2001). Perfectionism and parenting: The relationships of perceived parenting styles of parent, attachment, parent status, and gender to parental perfectionism. Unpublished Ph.D. dissertation, University of Missouri-Columbia [On-line]. Available: http:// www.umi.com.

Mosby, H. (2007). Oppositional defiance disorder treatment [On-line]. available: http:// www. Infomedsearch.com.

Mullins, L., Fuemmeler, B., Hoff, A., & Chaney, J. (2004). The relationship of parental overprotection and perceived child vulnerability to depression. Children Health Care, 33(1), 21-30.

Myhr, G., Sookman, D., & Pinard, G. (2004). Attachment security and parental bonding in adults with obsessive-compulsive disorder: A comparison with depressed out-patients and healthy controls. Acta Psychiatrica Scandinavia,109, 447- 458.

Ollandick, H. T., & Horsch, L. M. (2006). Fears in clinic-referred children: Relations with child anxiety, sensitivity, maternal overprotection and maternal phobic anxiety. Infant Behavior & Development, 29 (6), 230-242.

Oyserman, D., Bybee, D., Mowbray, C., & Johnson, T. H. (2005). When mothers have serious mental health problems: Parenting as proximal mediator. Journal of Adolescence, 28, 443-463.

Pleva, J., & Wade, T. (2006). Guided self-help versus pure self-help for perfectionism: A randomized controlled trial. Behavior Research and Therapy, 45, 849-1084.

Rachman, S. J., & Hodgson, R. J. (1980). Obsessions and compulsions. New York: Prenlicse memory diste- Hall.

Randolph, J. J., & Dykman, B. M. (1998). Perceptions of parenting and depression-proneness in the offspring: Dysfunctional attitudes as a mediating mechanism. Cognitive Therapy and Research, 22 (4), 377-400.

Rice, K. G., Lopez, F. G., & Vergara, D. (2007). Parrental/social influences on perfectionism and adult attachment orientations. Journal of Social and Clinical Psychology, 24 (4), 580-606.

Rona, M. (1988). Constructive Criticism. Chatelaine, 61 (10), 254.

Sourander, A., & Helstela, L. (2005). Childhood predictors of externalizing and internalizing problems in adolescence: A prospective follow-up study from age 8-16. European Child Psychiatry, 14, 415-423.

Summerfeldt, L. J. (2004). Understanding and treating incompleteness in obsessive-compulsive disorder. Clinical Psychology, 60, 1155-1168.

Thampson, R., & Zuroof, D. C. (1999). Development of self-criticism in adolescent girls: Roles of maternal dissatisfaction, maternal coldness, and insecure attachment. Journal of Youth and Adolescence, 28 (2), 197-210.

Toth, S. L., Rogosch, F. A., Manly, J. T., & Cicchetti, D. (2005). The efficacy of toddler- parent psychotherapy to reorganize attachment in the young offspring of mothers with major depressive disorder: A randomized preventive trial. Journal of Child and Adolescent Psychiatry, 16(21), 405.

Vidyarthi, A. (2006). Parental problem,. Child Psychiatry, 4, 60-80.

Wattie, B. (2003). The importance of mental health of children [On-line]. Available: http://www.sciencedirect.com.

Waissman, M. M., Feder, A., Pilowsky, D. J., Olfson, M., Fuentes, M., Blanco,

C., Lantigua, R., Gameroff, M. J. & Shea, S. (2004). Depressed mothers coming to primary care: Maternal reports of problem with their children. Journal of Affective Disorders, 78 (2), 93-100.

Weems, C. F. (2005). Maternal and child anxiety. Social Development, 14 (4), 574-580.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.