آموزش خانواده به خانواده: مباني نظري و نمونه كاربردي خانواده داراي كودكان سندروم داون


  داشتن فرزندان با نیازهای ویژه، خانواده را با مسائل زيادي در زمينه‌هاي اجتماعي، آموزشي و خودياري مواجه مي‌سازد. برقراري ارتباط عميق‌تر با خانواده‌اي ديگر دارای تجربه‌اي مشابه در اين زمينه، مي‌تواند مسير مشكلات طي شده را به آن­ها نشان دهد. هدف آموزش خانواده به خانواده، انتقال تجارب مثبت خانواده‌ها به يكديگر است. در اين پژوهش زمينه‌يابي، به روش نمونه‌گيري در‌‌‌ دسترس از اعضاي كانون خيريه سندروم داون، 12 نفر از والدين (11 مادر و 1 پدر) كودكان با سندروم داون به طور داوطلب انتخاب شدند تا در 5 جلسه هفتگي گروهي (به مدت 1 ماه) تجارب خود را در ارتباط با مسائل ویژه دوران پيش­دبستاني فرزندان خود بازگو نمايند. از ميان اين مسائل، 4 اولويت جهت ارايه در پانل آموزشي سمينار سندروم داون انتخاب شد.  سه ماه بعد از برگزاري سمينار، با استفاده از پرسشنامه 20 سوالي (محقق ساخته)، ويژگي­هاي دموگرافيك شركت‌كنندگان داوطلب در سمينار (22 نفر از والدين) ثبت و ميزان رضايت آن­ها از مفيد بودن پانل آموزشي جمع‌آوري شد. نتايج نشان دادند كه ميانگين رضايت خانواده‌ها از  پانل آموزشي و همه مؤلفه‌هاي رضايت بسیار زیاد بود. با توجه به محدودیت گروه نمونه، در دسترس بودن آن و اختصاص پانل آموزشی به مسائل دوره پیش­دبستانی و عدم کنترل منابع حمایتی در خانواده‌ها، پیشنهاد می شود که پژوهش‌های آتی ضمن توجه به موارد مطروحه، به برگزاری دوره‌های آموزش خانواده به خانواده در قالب سمينارها در دوره‌های مختلف سنی افراد داون مبادرت ورزند و این­گونه برنامه‌ریزی جهت توانمند‌سازی افراد با نیازهای ویژه و خانواده‌های آن­ها در مقابله با استرس مورد استفاده قرار گيرد.


واژگان کلیدی
آموزش خانواده به خانواده- كودكان با سندروم داون- سنين پيش دبستاني

منابع و مآخذ مقاله

Adler, J., Wagner, J., McAdams, D. (2007). Personality and the coherence of psychotherapy narratives. Journal of Research in Personality, 41(6), 1179-1198.

Allen, M. (2011). Narrative therapy for women experiencing domestic violence. London, UK: Jessica Kingsley Publishers.

Béres, L., Bowles, K., & Fook, J. (2011). Narrative therapy and critical reflection on practice: A conversation with Jan Fook. Journal of Systemic Therapies, 30(2), 81-97.

Berger, J. (1990). Interactions between parents and their infants with Down syndrome. In D. Cicchette & M. Beeghly (Eds.), Children with Down syndrome: A developmental perspective (pp. 101-146). Cambridge, UK: Cambridge University Press.

Buckley, S. (2002). Issues for families with children with Down syndrome. Down Syndrome Issues and Information [On-line]. Available:

Carvajal, F., & Iglesias, J. (2002). Face-to-face emotion interaction studies in Down syndrome infants. International Journal of Behavioral Development, 26(2), 104-112.

Cooper, M., Watson, J. C., & Hoeldampf, D. (2010). Person-centered and experiential therapies work: A review of the research on counseling, psychotherapy and related practices. UK: PCCS Books.

Freedman, G., Combs, J. (2002). Narrative therapy with couples - and a lot more. Adelaide: Dulwich Center Press.

Janoff-Bulman, R. (1998). From terror to appreciation: Confronting chance after extreme misfortune. Psychological Inquiry, 9(2), 99-101.

Humphry, R., & Case-Smith, J. (2005). Workings with families. In J. Case-Smith (Ed.), Occupational therapy for children (5th edition) (pp. 117-153). PA: Elsevier Mosbby.

King, L., Scollon, C., Ramsey, C., & Williams, T. (2000). Stories of life transition: Subjective well-being and ego development in parents of children with Down syndrome. Journal of Research in Personality, 34(4), 509-536.

Law, M., Rosenbaum, P., King, G. A., King, S., Burke-Gaffney, J., Moning-Szkut, T., Kertoy, M., Pollock, N., Viscardis, L., & Teplicky, R., (2003). Fact Sheet 3: What is family-centred service? McMaster University. Toranto: CanChild Centre for Childhood Disability Research. Available:

Lawlor, M. C., & Mattingly, C. F. (1998).The complexities embedded in family centered care. The American Journal of Occupational Therapy, 52(4), 259-267.

Maitra, K. K., & Erway, F. (2006). Perception of client-centered practice in occupational therapist and their clients. The American Journal of Occupational Therapy, 60(3), 298-310.

Matos, M., Santos, A., Gonçalves, M., & Martins, C. (2009). Innovative moments and change in narrative therapy. Psychotherapy Research, 19(1), 68-80.

Mattingly, C., & Garro, L. C. (2000). Narrative and the cultural construction of illness and healing. Berkeley: University of California Press.

McAdams, D. (2001). The psychology of life stories. Review of General Psychology, 5(2), 100-122.

McAdams, D., Josselson, R., & Lieblich, A. (2006). Identity and story: Creating self in narrative. Washington, DC: American Psychological Association.

Payne, M. (2006). Narrative therapy (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications Inc.

Prussing, E., Sobo, E., Walker, E., & Kurtin, P. (2005). Between desperation'and disability rights: A narrative analysis of complementary/alternative medicine use by parents for children with Down syndrome. Social Science & Medicine, 60(3), 587-598.

Rogers, C. (1951). Client-centered Therapy: Its current practice, implications and theory. Boston: Houghton Mifflin.

Singer, J. A. (2005). Personality and psychotherapy: Treating the whole person. New York: Guilford Press.

Taylor, S., & Armor, D. (1996). Positive illusions and coping with adversity. Journal of Personality, 64(4), 873-898.

Van Riper, M., Ryff, C., & Pridham, K. (1992). Parental and family well-being in families of children with Down syndrome: A comparative study. Research in nursing & health, 15(3), 227-235.

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.