palette
مقایسه کمال گرایی سالم و ناسالم و تیپ شخصیتی A در سبک های فرزندپروری ادراک شده دانشجویان
مریم جهان بخش, ابوالقاسم خوش کنش, محمود حیدری

چکیده

هدف پژوهش حاضر، مطالعه کمال­گرایی سا­لم و ناسالم، و تیپ شخصیتی A متأثر از سبک­های مختلف فرزندپروری است. روش پژوهش پس‌رویدادی و جامعه آن دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه شهید بهشتی است که با روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای چندمرحله­ای و در نهایت هدفمند بر اساس وجود حداقل 80 نفر در هر یک از سبک­های فرزندپروری انتخاب شدند.  

نمونه پژوهش 407 نفر شامل 235 دختر و 172 پسر است.

آزمودنی­ها به سه پرسش‌نامه ادراک از سبک­های فرزندپروری، مقیاس کمال­گرایی مثبت و منفی و مقیاس تیپ شخصیتی A پاسخ دادند. داده­های جمع­آوری شده با آزمون آماری MANOVA، ANOVA و آزمون­ تعقیبی شفه تحلیل گردید. نتایج، کمال‌گرایی سا­لم را در سبک فرزندپروری مقتدرانه بیشتر و در سبک فرزندپروری مسامحه­کار کمتر از سایر سبک­های فرزندپروری نشان داد. کمال­گرایی ناسالم در سبک فرزندپروری سهل­گیر از مستبدانه بیشتر، همچنین کمال­گرایی ناسالم در پسران بیشتر از دختران بود. اثر تعاملی سبک­های فرزندپروری و جنسیت بر کمال‌گرایی­ سالم معنادار بود به­طوری­که کمال­گرایی سالم دختران در سبک فرزندپروری مقتدرانه بیشتر از پسران و کمال­گرایی سالم پسران در سبک فرزندپروری سهل­گیر بیشتر از دختران نشان داده شد.

اثر اصلی سبک­های فرزندپروری و جنسیت در نمره تیپ شخصیتی A تفاوت معناداری نشان ندادند اما اثر تعاملی سبک­های فرزندپروری و جنسیت بر تیپ شخصیتی A تأیید شد و مشخص گردید که در سبک فرزندپروری سهل­گیر تیپ شخصیتی A پسران بیشتر از دختران، و در سبک فرزندپروری مستبد تیپ شخصیتی A دختران بیشتر از پسران است.

بحث و نتیجه­گیری به دلیل نقش برجسته و مهم سبک­های فرزندپروری والدین در ایجاد کمال­گرایی سالم و ناسالم، و به­دلیل اثر تعاملی سبک فرزندپروری و جنسیت بر کمال­گرایی سالم و تیپ شخصیتی A، آگاه ساختن والدین از پیامدهای انواع سبک فرزندپروری و ارائه آموزش­های خانواده جهت پرورش افراد سا­لم در جامعه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

واژگان کلیدی
سبک فرزندپروری ادراک شده- کمال‌گرایی سالم و ناسالم- تیپ شخصیتی A

منابع و مآخذ مقاله

اسماعیلی‌اقدم، ر. (1388). رابطه بین ادراک از شیوه‌های فرزندپروری والدین با سبک‌های اسنادی در دانش‌آموزان سوم متوسطه، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه شهیدبهشتی. تهران.

بِرک، ل. (1388). روان‌شناسی رشد (از لقاح تا کودکی)، جلد اول، (ترجمه یحیی سیدمحمدی)، تهران: ارسباران.

بشارت، م. ع. (1384). «بررسی رابطه کمال‌گرایی مثبت و منفی و مکانیسم‌های دفاعی»، پژوهش‌هـای روان‌شناختی، 8(2)، 21- 7.

پورسیدمحمد، م. (1381). ارتباط بین الگوی رفتاری تیپ A و هیجان‌خواهی در بیماران کرونری قلب و افراد سالم، پایان-نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، تهران.

جمشیدی، ب.؛ رزمی، م.ر.؛ حقیقت، ش. و سامانی، س. (1387). «رابطه انسجام و انعطاف‌‌پذیری خانواده با ابعاد کمال‌گرایی»، مجله روانپزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، 2، 205- 199.

حسین‌چاری، م.؛ آقادلاورپور، م. و دهقانی، ی. (1386). «نقش شیوه‌های فرزندپروری والدین در کمرویی دانش‌آموزان دبیرستانی»، فصل‌نامه روان‌شناسی معاصر، 2(2)، 27- 21.

حیدری، م.؛ دهقانی، م. و خداپناهی، م.ک. (1388). «بررسی تأثیر شیوه فرزندپروری ادراک‌شده و جنس بر خود ناتوان-سازی»، فصل‌نامه خانواده‌پژوهی، 18، 135- 125.

حیدری‌پهلویان، ا.؛ قراخانی، م. و محجوب، ح. (1387). «خصومت‌ورزی، تیپ شخصیتی و بیماری عروق کرونر قلب»، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان، 15(4)، 47- 44.

خسروی، ز. و علیزاده‌صحرایی، ا. (1388). کمال‌گرایی سلامت یا بیماری؟، تهران: نشر علم.

دژکام، م.؛ آزادفلاح، پ. (1374). «اثر موفقیت و شکست روی تغییرات فشار خون برحسب میزان هیجان‌خواهی در افراد تیپ A». مجله دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی، 18 (4)، 10- 1.

رضوان‌خواه، م. (1388). «رابطه مفهوم خود، ساختار خانواده و نگرش به عملکردهای تربیتی والدین در نوجوان». مطالعات تربیتی و روان‌شناسی، 10(3)، 196- 177.

شکری، ا. (1381). بررسی رابطه سبک رهبری و تیپ شخصیتی مدیران دبیرستان‌های شهر تهران، پایان‌نامه کارشناسی‌-ارشد، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران.

علیرضایی، ن. (1385). «بررسی رابطه نگرش به خلاقیت خود با طرح‌های رفتاری A و B در دانش‌آموزان آموزشگاه‌های کنکور شهرستان کرج»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران.

قنبری، س.؛ نادعلی، ح. و سیدموسوی، پ. (1388). «رابطه سبک‌های فرزندپروری با نشانه‌های درونی‌سازی‌شده در کودکان». مجله علوم رفتاری، 3(2)، 172- 167.

گنجی، ح. (1387). روان‌شناسی کار، تهران: ساوالان.

موذن، س.؛ آزاد فلاح، پ. و صافی، م. (1388). «مقایسه فعالیت سیستم‌های مغزی/ رفتاری و ابعاد کما‌ل‌گرایی در بیماران کرونری قلب و افراد سالم»، مجله علوم رفتاری، 3(2) ، 119- 113.

ولی‌نوری، ا. و سیف، ع. (1374). «روابط منبع کنترل درونی و بیرونی و الگوهای رفتاری تیپ A و تیپ B با افکار خودکشی»، پژوهش‌های روان‌شناختی، 3 (3)، 4.

Al-Mashaan, S & Oweid, S. (2003). "Comparison between kuwaiti and Egyptian teachers in type A behavior and job satisfaction: A cross cultural study".Social Behavior and Personality.

Craddock, A. E., Church, W & Sands, A. (2009). “Family of origin characteristics as predictors of perfectionism”. Australian Journal of Psychology, 61, 3, 136-144.

Dembroski, T. M & Macdougall, J. M. (1989). “Components of hostility, as predictors of sudden death and myocardial infraction in the multiple risk factor, intervention trial”. Psychosomatic Medicine, 51, 514-592.

Darling, N. (1999). “Parenting style and its Correlates”. Genetic, Social & General Psychology Monographs, 125, 3, 269 - 297.

Davies, K. L. (2009). “Factors influencing the development of perfectionism”. A Thesis Presented to the Faculty of California State University, Chico, 15 - 40.

Deniz, Y., Tezer, E (2008). “Parenting styles and learned resourcefulness of Turkish adolescents”. Adolescence, 43, 143-152.

Emmel kamp, P. M. G. (2006). “The effects of perceived parental rearing style on development of Type a pattern”. European Journal of Personality,1, 230 - 233.

Felt, G. L. (2010). “Perfectionistic Self-Presentation and Trait Perfectionism in Social problem-solving ability and depressive symptoms”. Journal of Applied Social Psychology, 40, 8, 2123 - 2156.

Glass, D. C. (1977). “Stress and coronary-prone behavior”. Hillsdale, NJ: Erlbaum.

Grzegorek, J. L., Slaney, R. B., Franze, S & Rice, K. G. (2004). “Self- criticism, dependency,self-esteem,and grade point average satisfaction among clusters of perfectionists and nonperfectionists”. Journal Counseling Psychology ,51, 192 - 200.

Hamachek, D. E. (1978). “Psychodynamics of normal and neurotic perfectionist”. Psychology, 15, 27 - 33.

Hewitt, P. L & Felt, G. L. (2002). “Perfectionism and stress processes in psychopathology”. American Psychological Association, 84 - 255.

Ivancevich, J. M & Matteon, M. T. (1988). “Type A behavior and the healthy individual. British Journal of Medical Psychology, 61, 37-56.

Janiss, M. P. (1988). “Type A behavior pattern and coronary heart disease”. Personality and Individual Differences, 6, 3, 33-71.

Kawamura, K. Y., Frost, R. O & Harmatz, M. G. (2002). “The relationship of perceived parenting styles to perfectionism”. Personality Individual, 32, 317-327.

Martin, R. A., Kupier, N. A & Westra, H. A. (1989). “Cognitive and affective components of the type A pattern: preliminary evidence for a self-worth contingency model”. Personality and Individual Differences, 10, 771–778.

Matthews, K. A., Stoney, C. M., Rakaczky, C. J & Jamison, W. (1986). “Family characteristics and school achievements of type A children”. Health Psychology, 5, 5, 453- 467.

Miller-Day, M & Marks, J. D. (2006). “Perceptions of parental communication orientation, perfectionism, and disordered eating”. Health Communication, 19, 153 - 163.

Myhr, G., Sookman, D & Pinard, G. (2004). “Attachment security and parental bonding in adults with obsessive-compulsive disorder: a comparison with depressed out-patients and healthy controls”. Acta Psychiatric a Scandinavia,109, 6, 447- 457.

Neumiester, K. L. S. (2004). “Understanding the relationship between perfectionism and achievement motivation in gifted college students”. The gifted child quarterly, 48, 219-231.

Otani, K., Suzuki, A., Oshino, Sh., Ishii, G & Matsumoto, Y. (2009). “Effects of the affectionaless control parenting style on personality traits in healthy subjects”. Psychiatry Research,165, 181-186.

Palmero, F., Diez, J. L & Asensio, A. B. (2001). “Type A behavior pattern today: Relevance of the JAS-S factor to predict heart rate reactivity Jenkins activity scale”.spring2001.

Price, V. A. (1982). “Type A behavior pattern: A model for research and practice”. New York: Academic press.

Ram, A. (2005). “The Relationship of Positive and Negative Perfectionism to Academic Achievement, Achievement Motivation, and Well-Being in Tertiary Students”. A Thesis Submitted in Partial Fulfilment of The Requirements for The Degree of Master of Arts in Psychology in The University of Canterbury, 1 - 2.

Rebecca, H. (2001). “Parenting style center for parent education”. University of North Texas.

Rebollo, I & Boomsma, D. I. (2006). “Genetic and environmental influences on type A behavior pattern: evidence from twins and their parents in the Netherlands Twin Register”. Psychosom Med, 63, 3, 437-442.

Scherwitz, L., Berton, K & Leventhal, H. (1977). “Type A assessment and interaction in the behavior pattern interview”. Psychosom Med, 39, 229-240.

Soenens, B., Luyckx, K., Vansteenkiste, M., Lyuten, P., Duriez, B & Goossens, L. (2008). Maladaptive perfectionism as an intervening variable between psychological control and adolescent depressive symptoms: A three-wave longitudinal study. Journal of Family Psychology, 22, 465 - 474.

Smith, G. I. (2007). “Parenting effect on self- efficacy and self esteem in late adolescence and how those factors impact adjustment to college”. Paper Presented at the Annual Meeting of the Eastern Psychological Association, Philadelphia, PA, 23-25.

Stoeber. J & Childs. J. H. (2010), “Perfectionism. In R. J. R. Levesque (Ed)”. Encyclopedia of Adolescence, New York: Springer.

Stoeber, J & Rambow, A. (2007). “Perfectionism in adolescent school students: Relations with motivation, achievement, and well-being”. Personality and Individual Differences, 42, 1379-1389.

Wei, M., Heppner, P. P., Russell, D. W & Young, S. K. (2006). “Maladaptive perfectionism and ineffective coping as mediators between attachment and future depression: a prospective analysis”. Journal of Counseling Psychology,53, 1, 67-79.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.